Fethiye'de Asırlık Bayram Geleneği: Tutmaç Tatlısı Unutulmuyor

•  Muğla’nın Fethiye ilçesinde bayramların vazgeçilmez tatlısı “tutmaç”, yıllardır  aynı gelenekle hazırlanarak sofralardaki yerini koruyor.
•  Fethiye’de özellikle Ramazan ve dini bayramlarda yapılan yöresel tatlı “tutmaç”, İhsan Esen tarafından yaşatılmaya devam ediyor.
•  Bayram sofralarının unutulmaya yüz tutan lezzeti “tutmaç”, Fethiye’de geleneksel tarifle yapılmayı sürdürüyor.

Muğla’nın Fethiye ilçesinde bir zamanlar her evde bayram sabahlarının vazgeçilmezi olan “tutmaç” tatlısı, bugün az sayıda aile tarafından yaşatılmaya devam ediyor. Sac üzerinde pişirilen yufkaların şerbet ve çerezlerle buluştuğu bu geleneksel lezzet, yıllardır aynı yöntemle hazırlanıyor.

Fethiye’ye bağlı Pazaryeri Karapınar Mahallesi’nde yaşayan İhsan Esen, çocukluğundan bu yana bayramların simgesi haline gelen tutmaç geleneğini sürdüren isimlerden biri. Aile büyüklerinden öğrendiği tarifle tatlıyı hazırlamaya devam eden Esen, geçmişte her evde yapılan bu lezzetin bugün unutulmaya yüz tuttuğunu söyledi. “Eskiden bayram sabahı herkesin evinde yapılırdı. Şimdi yapan çok az kaldı ama biz bu geleneği bırakmıyoruz” diyen Esen, tutmacın sadece bir tatlı değil, aynı zamanda bayram kültürünün önemli bir parçası olduğunu vurguladı.

Yörede “tatlı ekmek makarnası” olarak da bilinen tutmaç, özellikle Ramazan ve dini bayramlarda hazırlanarak misafirlere ikram ediliyor. Sade malzemelerle yapılan ancak zahmetli bir süreç gerektiren tatlı, Fethiye’nin yöresel mutfak kültürünün önemli örnekleri arasında yer alıyor. Geçmişte komşuların bir araya gelerek birlikte hazırladığı tutmaç, bugün daha çok bireysel olarak yapılırken, bu durum geleneksel üretimin giderek azalmasına neden oluyor.

Tutmaç Nedir?

Tutmaç; un, su ve tuzla hazırlanan hamurun ince yufkalar halinde açılıp sacda pişirilmesiyle yapılan, ardından şerbet ve çerezlerle harmanlanan geleneksel bir bayram tatlısı olarak biliniyor. Kendine özgü hazırlanışıyla diğer şerbetli tatlılardan ayrılıyor.

Fethiye Usulü Tutmaç Tarifi

Hamuru için:
500 gram un
Su
Tuz
Şerbeti için:
1,5 su bardağı şeker
2 su bardağı su
İç malzemesi:
Yarım su bardağı zeytinyağı
3 yemek kaşığı tereyağı
1 kase kavrulmuş ceviz, fıstık ve susam
İsteğe bağlı tarçın
Yapılışı:
Öncelikle su ve şeker kaynatılarak şerbet hazırlanır ve soğumaya bırakılır. Un, su ve tuz ile kulak memesi yumuşaklığında hamur yoğrulur. Hamur bezelere ayrılarak ince yufkalar halinde açılır. Yufkalar sac üzerinde hafif şekilde pişirildikten sonra ince şeritler halinde kesilir. Eritilen tereyağı ve zeytinyağı karışımı yufkaların üzerine dökülür. Ardından şerbet eklenerek karıştırılır ve son olarak ceviz, fıstık ile susam ilave edilir. Tutmaç, ılık olarak servis edilir ve isteğe bağlı olarak üzerine tarçın serpilir.