Neye, Niye Dikkat
Prof. Dr. Osman Genç - Fizyoloji uzmanı
Dikkat ettiğiniz; tavır, davranış, söz, hareket ya da başka bir şey, sizin özel dikkatinizde olduğu için onu çok görürsünüz. Hatta dikkat ettiğiniz şeyin şekline, durumuna göre o sizi rahatsız eder, adeta o size batar. Nerede olursanız olun ona hep dikkat ettiğiniz için illaki o dikkat ettiğiniz şeyi birileri yapar, söyler, davranır, farklı tavırlar ortaya çıkar. Dolayısıyla yaşadığınız bölgede, bulunduğunuz yerde, dikkat ettiğiniz şey genellikle daha çok yapılıyor gibi gelir. Halbuki, o davranışa, söze, tavra dikkat etmeseniz görmezsiniz. Ya da dikkat etmediğiniz şeyler de vardır ama siz görmediğiniz için, dikkat etmediğiniz için bilmezsiniz, görmezsiniz, onun varlığından bile haberiniz olmaz. Dikkat etmezseniz çapraz karşınızdaki veteriner hekimi görmezsiniz. Bazı arkadaşlarım var dikkat etmediğinden dolayı çapraz karşımızdaki veterineri görmedi, görmüyor ve varlığından dahi haberi yoktu. Köpeği için ihtiyacı olduğunda, sordu, öğrendi, şaştı kendisi de.
Böyle durumlar “algıda seçicilik” olarak adlandırılıyor.
Dikkat ettiğiniz veya dikkat etmediğiniz şeyleri genellikle bilinçli olarak yapmıyorsunuz zaten. İlgi alanınız ya da beklentiniz ya da yaşam tarzınız, çok hareketli ya da çok sakin olmanız, iklim, hava durumu (güneşli, yağmurlu, bulutlu, soğuk, sıcak vb), ayın durumu (dolunay, hilal), tecrübeleriniz, ön yargılarınız, gördüğünüz rüyalar, arkadaş çevreniz, aile çevreniz ve duygu durumunuz sizin dikkatinizi etkiler.
Bu durumlardan sizi rahatsız edenler var mı?
Eğer yoksa, problem yok. Çünkü zaten var ya da yok. İlginize göre ya da beklentinize göre ya da ihtiyacınız olduğunda, aradığınızda bulacaksınız. Örnek çapraz karşınızdaki veteriner hekimi birisi size söyler ihtiyacınızı görürsünüz.
Eğer bu durumlardan sizi rahatsız edenler varsa, bu rahatsızlık durumu genellikle bilinçaltı bir durum olduğu için, genellikle sizde bir kasıt olmadığı için, önce sizi neler rahatsız ediyor listeleyin.
Daha sonra sizi en çok rahatsız edenlerden başlayarak sıralayın.
Üçüncü olarak, siz öyle yapıyor musunuz, söylüyor musunuz, öyle davranıyor musunuz? Dördüncü olarak, maddelerin tamamını, üzerinde uzun uzun düşünerek, tek tek gözden geçiriniz.
Sizin beklentileriniz, ilgi durumunuz, ihtiyaçlarınız ve hatta ahlaki ve inanç durumunuz sizin dikkatinizi etkiler. Evrensel değerleri benimseme ve içselleştirme durumunuz dikkatinizi etkiler.
Sıradışılık, anormallikler, aşırılık, sakinlik ya da çok hareketlilik, nadiren görülmesi ya da sık görülmesi, aşina olmanız ya da pek bilmemeniz dikkatinizi etkiler.
Bu durumları, hakkını vererek değerlendirdiğinizde, sizi rahatsız eden sözlerin, davranışların, tavırların sizi rahatsız etmek şiddeti azalacaktır.
Selamlar Saygılar Sevgiler