Sosyal medyada "Benimle hazırlanın" ve "okul sonrası rutinim" adı altında içerik üreten kız çocukları, geç yaşlarda kırışıklık tedavisi için önerilen "kolajen artırıcı serumlar" ve "retinol kremler" kullandıklarını anlatıyor.

Özellikle TikTok ve Instagram gibi sosyal medya platformlarında yüzlerce takipçisi olan bazı çocuklar, bu platformlar üzerinden pahalı markaların ürünlerini tanıtarak akranlarını kozmetik kullanımına teşvik ediyor.

Çocuklar, cilt bakım ve makyaj koleksiyonlarını kameralar önünde paylaşarak "favori losyonlarını, nemlendiricilerini ve gözaltı kremlerini" överken, bazı kozmetik ürünler "çocuk dostu cilt bakımı" (kid-friendly skincare) etiketiyle pazarlanıyor. Kozmetik tüketimi, "masum ve eğlenceli bir öz bakım" kisvesi altında sunuluyor.

Çocukların kozmetik ürünlerle bu kadar kritik bir yaşta tanışmasını ve cilt bakımına "takıntılı" çocukların sayısındaki artışa karşı uyaran uzmanlar, bu durumun uzun vadeli psikolojik ve fizyolojik etkilerine işaret ediyor.

Dijital kültür çocuklardaki güzellik algısını şekillendiriyor

Özellikle sosyal medyanın etkisiyle çocuklar arasında giderek yaygınlaşan cilt bakım takıntısı, "Cosmeticorexia" nitelendirmesiyle anılıyor.

Kozmetik ürünlerin aşırı, yaşa uygun olmayan ya da kontrolsüz kullanımını ifade eden bu terim, "kusursuz" bir cilde sahip olma isteğinin takıntı düzeyine ulaşması anlamına geliyor.

Guardian gazetesinin araştırması, TikTok'ta paylaşılan 7 bin 600 cilt bakımı içeriğinden 400'ünün, 13 yaş altındaki çocuklar tarafından üretildiğinin değerlendirildiğini ortaya koydu.

“Benimle anaokuluna hazırlanın”

Sosyal medya platformlarındaki arama motorlarına "child skincare" (çocuk cilt bakımı) yazıldığında, çocukların cilt bakım rutinlerini paylaştığı yüzlerce içerikle karşılaşmak mümkün.

Bu videolardan birinde, yaklaşık 10 yaşındaki bir kız çocuğu çok adımlı cilt bakım rutinini takipçileriyle paylaşırken görülüyor.

Bir başka videoda da küçük bir kız çocuğu, "benimle anaokuluna hazırlanın" başlığıyla paylaştığı videoda makyaj yaparken izlediği adımları anlatıyor.

Görüntülerde bu çocuğun annesinin de kızının hazırlanmasına "yardımcı olduğu" dikkati çekiyor. Video boyunca yetişkin tavırları sergileyen çocuk "Bu makyaja bayıldım." ifadesini kullanırken, annesi de kızına "çok güzel görünüyorsun." sözleriyle karşılık veriyor.

Makyajla büyüyen çocuklar gerçek benliklerini yitirebilir

Milano Üniversitesi Biyomedikal, Cerrahi ve Diş Bilimleri Bölümü'nde Dermatoloji uzmanı Doç. Dr. Giovanni Damiani, çocuklardaki kozmetik ürün kullanımının dermatolojik ve psikolojik etkilerini değerlendirdi.

Mükemmel cilt takıntısı olarak da tanımlanan "cosmeticorexia" teriminin sosyal medyayla gündeme geldiğini söyleyen Damiani, içerik üreticilerini taklit eden çocukların yetişkinliğe ulaştıklarında dış görünümleri ile gerçekte oldukları hal arasında belirgin bir uyumsuzluk oluşabileceği konusunda uyardı.

Damiani, zihnin bu uyumsuzluğu reddederek kendisine daha hoş gelen algıyı gerçeklik olarak kabul ettiğini, bunun da kişinin makyajsız dışarı çıkmaktan kaçınması şeklinde kendini gösterebileceğini belirtti.

Kişinin makyajsız haliyle ebeveynlerine ya da ev içinde dahi görünmeyi reddedebileceğini vurgulayan Damiani, "Çünkü 'gerçek benlik' artık makyajlı görünüm olarak algılanmaya başlanmıştır." ifadelerini kullandı.

Yürüttükleri çalışmada günde 10'dan fazla kozmetik ürün kullanan bireyleri analiz ettiklerini belirten Damiani, bu kişilerde kaygı bozukluğu ve panik atak görülme olasılığının daha yüksek olduğunu tespit ettiklerini kaydetti.

Çocuklukta cilt dış etkenlere nasıl tepki vereceğini öğreniyor

Yanlış kozmetik kullanımı sonucu yeni ortaya çıkan dermatolojik durumların yanı sıra önceden var olan "seboreik dermatit ve atopik dermatit" gibi durumların yeniden nüksedebileceğine işaret eden Damiani, çocukların cildinin yetişkinlerden farklı olduğunu hatırlattı. Damiani, şunları kaydetti:

"Çocukluk döneminde cilt alerjenler, tahriş edici maddeler, hava kirliliği ve kozmetik ürünler gibi çevresel etkenlere nasıl tepki vereceğini öğrenme sürecindedir. Cilt üzerinde uzun süre kalan farklı ürün katmanlarının uygulanması ise bu doğal öğrenme sürecini etkileyerek cildin çevreyle kurduğu etkileşimi değiştirebilir."

Bu ürünlerin bazılarının bağışıklık sistemini etkileyebilen düşük doz "kortikosteroidler" gibi güçlü aktif bileşenler de içerebileceğini belirten Damiani, bu durumun ciltte incelmeye, kılcal damarların belirginleşmesine ve cildin lokal bağışıklık sisteminin işlevlerinin bozulmasına yol açabileceğini anlattı.

Damiani, retinolün cildin koruyucu bariyerini zayıflatabildiğini, bunun bağışıklık sisteminin alerjenlere karşı daha duyarlı hale gelmesine yol açabileceğini söyledi.

Pazarlama taktikleri gençleri hedef alıyor

Damiani, 2020'den bu yana bazı markaların pazarlama stratejilerini genç tüketicilere yöneltmeye başladığının altını çizdi.

Dijital platformlarda çocukların sorularına çoğu zaman "kozmetik içerik üreticilerinden" yanıt aldığını dile getiren Damiani, bu kişilerin çeşitli motivasyonlarla gerçekçi olmayan bir güzellik algısı oluşturduğuna işaret etti.

Bu durumun özellikle ergenlik dönemindeki çocukları etkilediğinin altını çizen Damiani, özgüven kazanmak ve güzel görünmek isteyen birçok gencin "gerçekçi olmayan modelleri" örnek aldığını dile getirdi.

Damiani, bireylerin sağlığını olumsuz etkileyen bu durumla mücadele edebilmek için bilim insanları ile şirketlerin işbirliği yapması çağrısında bulunarak, ebeveynlerin de daha dikkatli olması gerektiğini kaydetti.