Ruh sağlığında 'kış' alarmı
Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte günlerin kısalması, güneş ışığının azalması ve havaların soğuması ruh sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Meral Öğütçü, bu dönemde artış gösteren yorgunluk, uyku hali, isteksizlik ve sosyal hayattan uzaklaşma gibi belirtilerin 'mevsimsel depresyonun' habercisi olabileceğine dikkat çekerek, 'Belirtiler her yıl aynı dönemlerde ortaya çıkıyor ve iki haftadan uzun sürüyorsa mutlaka profesyonel destek alınmalıdır' dedi.
Mevsimsel depresyonda, diğer depresyon türlerinde olduğu gibi çökkün ruh hali, daha önce keyif alınan etkinliklere karşı ilgi ve istek kaybı, yorgunluk, enerji azalması ve konsantrasyon güçlüğü görülebildiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, "Normalden daha fazla uyuma, sabahları uyanmakta güçlük çekme, uzun süre uyunmasına rağmen dinlenmiş hissetmeme, iştah artışı, özellikle karbonhidratlı yiyeceklere yönelme ve kilo alma da belirtiler arasında yer alıyor. Kişi kendisini sürekli yorgun hissedebilir, zihnini toparlamakta ve günlük işlerine odaklanmakta zorlanabilir. Mevsimsel depresyonun ortaya çıkmasında gün ışığının azalmasının önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. Gün ışığı, vücudumuzun biyolojik saatinin, yani uyku ve uyanıklık döngüsünün düzenlenmesine yardımcı oluyor. Sonbahar ve kış aylarında gün ışığından daha az yararlanmak, bazı kişilerde bu biyolojik ritmin değişmesine yol açabiliyor" diye konuştu.
"Süresi ve şiddeti önemli"
Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, sözlerini şöyle sürdürdü: "Ruhsal çökme veya daha önce keyif alınan etkinliklere karşı belirgin ilgi kaybının, diğer depresif belirtilerle birlikte en az iki hafta boyunca neredeyse her gün devam etmesi, depresyon açısından değerlendirme yapılması gerektiğine işaret eder. Mevsimsel depresyondan söz edebilmek için depresif dönemlerin en az iki yıl boyunca yılın benzer dönemlerinde ortaya çıkması ve belirli dönemlerde düzelmesi beklenir. Ayrıca bu iki yıllık süreçte mevsimsel olmayan depresif dönemlerin bulunmaması ve yaşam boyunca mevsimsel dönemlerin belirgin biçimde daha fazla olması da tanısal değerlendirmede dikkate alınır. Ancak bu, kişinin psikolojik destek almak için belirli bir süre beklemesi gerektiği anlamına gelmez. Belirtilerin ne kadar süredir devam ettiğinden bağımsız olarak, kişi kendisini çökkün hissediyorsa, günlük yaşamında zorlanıyorsa veya yaşadığı güçlüklerle baş etmekte desteğe ihtiyaç duyuyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurabilir. Psikolojik destek almak için mutlaka bir depresyon tanısının söz konusu olması gerekmez."
"Günlük rutinler korunmalı"
Bu dönemde yaşanan depresyonun etkilerini azaltmak için günlük alışkanlıkların korunmasının önemine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, "En önemli noktalardan biri, isteğimiz azalsa bile günlük rutinlerimizden mümkün olduğunca vazgeçmemektir. Uyku düzenine dikkat etmek, benzer saatlerde yatıp kalkmak ve gün ışığından yararlanmak önemlidir. Özellikle sabah saatlerinde doğal gün ışığına maruz kalmak ve gün içerisinde dışarıda zaman geçirmek, biyolojik ritmimizin düzenlenmesine katkıda bulunur. Düzenli fiziksel aktiviteyi sürdürmek de hem fiziksel hem de psikolojik sağlığımız açısından faydalıdır. Sosyal ilişkilerimizi ve bize keyif veren etkinlikleri devam ettirmek de önem taşır. Çünkü sosyal destek, ruh sağlığımızı koruyan önemli faktörlerden biridir" ifadelerini kullandı.