Darısı Fethiye Körfezi'nin Başına
Bir süre önce dip temizliği başlatılan İzmit körfezi temizlendikçe deniz yaşamı canlanıyor. İzmit Körfezi'nde yıllardır deniz dibinde biriken tonlarca çamurun temizlenmesi için yürütülen çalışmalar sonuç vermeye başladı. İzmit körfezi temizlendikçe, yıllardır görülmeyen yunuslar, denizatları ve balıklar da körfeze geri döndü.
İzmit körfezi deniz tabanından çamur çıkarıldıkça doğal yaşamın yeniden canlandığına ilişkin haberler, şimdi gözleri Fethiye körfezine çevirdi. Son aylarda İzmit Körfezi’nden gelen görüntüler dikkat çekiyor. Dip çamuru temizlenen bölgelerde deniz canlılarının sayısında artış görülürken, uzun süredir bölgede görülmeyen yunusların yeniden ortaya çıktığı bildirildi.
Nisan ayında yapılan çalışmalarda kırlangıç balıkları, kalamarlar, deniz çayırları, pinalar ve deniz patlıcanlarının yeniden gözlemlendiği açıklanmıştı. Ağustos ayında yayımlanan son haberlerde ise Değirmendere açıklarında yaklaşık bir yıl aradan sonra yeniden denizatı görüntülendiği, temizlenen bölgelerde kırlangıç balığı, ıstakoz ve çeşitli deniz canlılarının yaşam alanı oluşturmaya başladığı aktarıldı.
656 Futbol Sahası Büyüklüğü Alanda Temizlik
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde yürütülen "İzmit Körfezi Doğu Baseni Dip Çamuru Temizleme Projesi" 2023 yılında başlatılmıştı. Proje kapsamında toplam 468 hektarlık, bir başka ifadeyle 656 futbol sahası büyüklüğündeki deniz tabanının temizlenmesi, 8,5 milyon ton dip çamurunun çıkarılarak bertaraf edilmesi hedefleniyor. 2026 yılı ortası itibarıyla yaklaşık 2,4 milyon metreküp dip çamurunun deniz tabanından çıkarıldığı bildirildi. Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte İzmit körfezinin ekolojik yapısının önemli ölçüde iyileştirilmesi amaçlanıyor.
Üçüncü etapta ise 247 hektarlık alandan yaklaşık 2,4 milyon metreküp daha dip çamurunun çıkarılması planlanıyor.
Projenin Maliyeti
İzmit körfezindeki çalışma, Türkiye'nin en büyük çevre yatırımlarından biri olarak gösteriliyor. 2026 yılı Kamu Yatırımları Programı kapsamında projenin toplam tutarının yaklaşık 6 milyar 362 milyon TL olduğu, bugüne kadar yaklaşık 3 milyar 17 milyon TL harcama yapıldığı ve 2026 yılı için de kaynak ayrıldığı bildirildi. Projenin 2028 yılı sonunda tamamlanması hedefleniyor.
Bilim insanları tarafından İzmit körfezi tabanındaki kirli ve oksijeni düşük tabakanın ortadan kaldırılmasıyla, deniz ekosisteminin kendisini yenilemesi için daha uygun koşullar oluşacağı belirtiliyor.
Nitekim İzmit körfezinde yapılan dalışlarda, daha önce kaybolduğu düşünülen bazı canlıların yeniden görülmesi, çalışmaların doğal yaşam üzerindeki olumlu etkisini ortaya koyuyor. Yunusların yeniden körfeze gelmesi ve denizatı gibi hassas türlerin görülmesi de bunun en dikkat çekici örnekleri arasında bulunuyor.
Peki Fethiye Körfezi?
Sadece Fethiye'nin değil, Türkiye'nin en önemli turizm ve denizcilik merkezlerinden biri olan Fethiye körfezinin, geçtiğimiz günlerde Türkiye Çevre Ajansı envanterinde bulunan ve Fethiye körfezine demir atan TUÇA-1 gemisi önderliğinde temizlenmesi; deniz ekosistemi, balıkçılık, turizm, yatçılık ve Fethiye'nin geleceği açısından büyük önem taşıyor.
İzmit'te ortaya çıkan tablo, aslında körfezlerin temizlenmesinin yalnızca bir çevre yatırımı değil, aynı zamanda geleceğe yapılan bir yatırım olduğunu gösteriyor. Fethiye körfezinin de bilimsel veriler ışığında ele alınması, deniz tabanında biriken çamur ve sedimentin miktarının belirlenmesi, kirlilik kaynaklarının ortaya konulması ve ihtiyaç duyulan bölgelerde kapsamlı bir dip temizliği yapılması, daha sağlıklı bir deniz, daha güçlü bir turizm, daha zengin bir deniz yaşamı ve gelecek kuşaklara bırakılacak çok daha değerli bir kent anlamını taşıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yapılan teknik ve bilimsel çalışmalar doğrultusunda, Fethiye Körfezi’nde yaklaşık 16 milyon m³ dip çamuru birikimi tespit edilmişti.
Fethiye körfezinde temizlenecek toplam 600 hektarlık proje sahasında Bakanlık tarafından batimetri, sığ sismik ölçümler ve sondaj çalışmaları tamamlanmış, deniz suyu ve sediman örneklerine ait kimyasal analizler güncellenmişti.
Fethiye körfezinde biriken 16 milyon m³ dip çamurunun, Özel Çevre Koruma Bölgesi dışında uygun bir alanda, açık denize bertaraf edilmesi planlanıyor.
Bu kapsamda temizlik süreci resmen başlatılarak, Çin’den demonte biçimde getirilen ve Mersin limanında montajı tamamlanan TUÇA-1 adlı gemi, Ağustos ayında Fethiye körfezinde analiz çalışmalarına başladı. Körfezdeki dip temizliğinin ise, turizm sezonunun bitimiyle birlikte, Ekim ayı sonlarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un Fethiye ziyaretiyle başlatılması bekleniyor.
Bakmadan Geçme
