SGK Harekete Geçti: Şartı Taşımayanın Maaşı Kesiliyor
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik sonrası gerekli şartları taşımadığı tespit edilen kişilerin aylıklarını keserken, yapılan ödemeleri 'yersiz ödeme' kapsamında geri talep ediyor. Uzmanlar, süreçte yeni dilekçe zorunluluğu ve statü hatalarına dikkat çekiyor.
Türkiye’de milyonlarca emekliyi ilgilendiren denetim sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan SGK Uzmanı İsa Karakaş, emeklilik şartlarının sonradan eksik olduğunun tespit edilmesi halinde ciddi yaptırımlar uygulanabildiğini belirtti.
Şartlar Sağlanmazsa Aylık Kesiliyor
Emeklilik başvurusu yapan sigortalıların, 4/1-a (SSK), 4/1-b (Bağ-Kur) veya 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamında gerekli şartları sağladığı varsayılarak aylık bağlandığına dikkat çekiliyor. Ancak sonradan yapılan incelemelerde eksiklik tespit edilmesi durumunda SGK devreye giriyor. Bu kapsamda, şartları taşımadığı halde maaş aldığı belirlenen kişilerin aylıkları kesiliyor. Yapılan tüm ödemeler ise “yersiz ödeme” sayılarak faiziyle birlikte geri isteniyor.
Kamu Görevlilerinde Farklı Uygulama
Özellikle 4/1-c kapsamındaki kamu görevlilerinde, emeklilik işleminin iptal edilerek kişinin yeniden görevine iade edilebildiği belirtiliyor. Bu uygulamayla mağduriyetin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Emekli Aylığı Yeniden Nasıl Bağlanır?
Uzmanlara göre, maaşı kesilen sigortalılar için süreç tamamen sona ermiyor. Şartların durumuna göre farklı senaryolar uygulanıyor: Şartlar hata tespit edilmeden önce tamamlanmışsa, yeni başvuru olmadan aylık yeniden bağlanabiliyor.
Eksik şartlar varsa, tamamlanması bekleniyor.
Kritik nokta ise yeni dilekçe: Şartlar tamamlandığında mutlaka yeniden başvuru yapılması gerekiyor. Aylık ödemesi, dilekçeyi takip eden ay başında başlatılıyor.
Yanlış Statüden Bağlanan Maaşlar
Bazı durumlarda hatanın kaynağı kurum işlemleri olabiliyor. Yanlış statü üzerinden bağlanan aylıklarda ise farklı bir yol izleniyor.İsa Karakaş, bu durumu şu sözlerle değerlendirdi: “Eğer hizmetler emeklilik tarihinden önce mevcutsa, sigortalı mağdur edilmez. Yanlış maaş iptal edilir, ancak doğru statü üzerinden hak kazanılan tarihten itibaren yeniden hesaplama yapılır.”
Prim Borçlarında ‘Sülüs’ Uygulaması
Emeklilik sonrasında ortaya çıkan bazı prim borçları, emekliliği tamamen ortadan kaldırmıyorsa aylık kesilmiyor. Bu durumda “sülüs” (1/3) kuralı uygulanıyor.
Borç tutarı, emekli maaşının üçte biri oranında kesilerek tahsil ediliyor.
Anayasa Mahkemesi Kararı Dikkat Çekiyor
Anayasa Mahkemesi’nin 2021 yılında aldığı karar doğrultusunda, SGK’nın kendi hatalarından kaynaklanan durumlarda vatandaşın mağdur edilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Uzmanlardan Kritik Uyarı
Uzmanlar, emeklilik başvurusu öncesinde hizmet dökümü, prim gün sayısı ve yaş hesaplamalarının dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu kontrollerin yapılmaması halinde ilerleyen süreçte hem maaş kesintisi hem de geri ödeme yükümlülüğü ile karşılaşılabileceği ifade ediliyor.