İYİ Partili Metin Ergun, yerli sığır ırklarının araştırılması için TBMM'ye önerge sundu

Türkiye’de yerli sığır ırklarının sayısı ilk kez 1 milyon başın altına gerilerken, yaşanan düşüş gıda güvenliği, biyolojik çeşitlilik ve kırsal kalkınma açısından ciddi riskleri beraberinde getiriyor. Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, yerli sığır varlığındaki dramatik azalışın nedenlerinin araştırılması ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) araştırma önergesi verdi.

Tarım ve Orman Bakanlığı ile TÜİK verilerine göre, 1991 yılında 6 milyon 685 bin baş olan yerli sığır sayısı, 2024 itibarıyla 941 bin başa kadar düştü. Son 33 yılda yerli sığır varlığında yaklaşık yüzde 86 oranında azalma yaşandığına dikkat çekiliyor. Aynı dönemde Türkiye’de toplam sığır sayısı artış gösterse de bu artışın büyük ölçüde ithal kültür ırkları ve melez ırklar üzerinden gerçekleştiği belirtiliyor.

Yerli gen kaynakları alarm veriyor

Türkiye’de mevcut sığır varlığının yaklaşık yüzde 49’unu kültür ırkları, yüzde 45’ini melez ırklar oluştururken, yerli ırkların payı yüzde 6 seviyesine kadar gerilemiş durumda. Uzmanlara göre bu tablo, hayvancılıkta dışa bağımlılığı artırırken, genetik rezervlerin kaybı riskini de büyütüyor.

TBMM Başkanlığı’na sunulan araştırma önergesinde, yerli sığır ırklarının azalmasının yalnızca ekonomik bir mesele olmadığı; gıda güvenliği, iklim değişikliğine uyum, hastalıklara karşı direnç ve kırsal üretimin sürdürülebilirliği açısından stratejik sonuçlar doğurduğu vurgulandı.

Gıda güvenliği ve kırsal kalkınma tehlikede

Yerli sığır ırklarının; Türkiye’nin iklim ve coğrafi koşullarına daha uyumlu, düşük kaliteli yemleri değerlendirebilen, hastalık ve parazitlere karşı daha dayanıklı yapılarıyla bilindiğine dikkat çekildi. Bu ırkların kaybının, iklim değişikliği ve kuraklık gibi riskler karşısında hayvancılık sistemini savunmasız bırakacağı ifade edildi.

Önergede ayrıca, yerli ırkların azalmasının küçük aile işletmelerini zayıflattığı, kırsal kalkınmayı yavaşlattığı ve Anadolu’nun kültürel ve tarihi hayvancılık mirasının da kaybolmasına yol açtığına işaret edildi.

TBMM’de kapsamlı inceleme talebi

Prof. Dr. Metin Ergun’un imzasını taşıyan önergeyle; ithalata dayalı hayvancılık politikalarının ekonomik riskleri, yerli gen kaynaklarını koruma programlarının mevcut durumu, kırsal üreticinin yaşadığı sorunlar ve yerli sığır ırklarının yeniden yaygınlaştırılması için uygulanabilecek stratejilerin bütüncül şekilde incelenmesi talep edildi.

Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması istenen önergede, yerli hayvan gen kaynaklarının korunmasının Türkiye’nin uzun vadeli gıda güvenliği açısından hayati önem taşıdığı vurgulandı.