İsa Karakaş Açıkladı: SGK Hangi Durumlarda Emekliliği İptal Ediyor?

Karakaş, her yıl yaklaşık 100 bine yakın kişinin emeklilik işleminin çeşitli usulsüzlükler nedeniyle iptal edildiğini ifade ederek, özellikle paravan şirketler üzerinden yapılan sahte sigortalılık işlemlerine dikkat çekti.

“Fiili çalışma yoksa sigortalılık geçersiz”

Karakaş, günlük hayatta bazı kişilerin fiilen çalışmadıkları halde bir arkadaşının, akrabasının ya da tanıdığının iş yerinden sigortalı gösterildiğini belirterek, bu durumun yasal olmadığını söyledi. “Aradan uzun yıllar geçse dahi, eğer ortada gerçek bir çalışma yoksa SGK bu sigortalılığı iptal eder. Kişi emekli olmuşsa emekliliği de iptal edilir” diyen Karakaş, hizmet akdine dayanmayan tüm bildirimlerin sahte sigortalılık kapsamına girdiğini vurguladı.

Paravan şirket uyarısı: “Sahte iş yerleri tek tek tespit ediliyor”

Karakaş, kağıt üzerinde kurulan ve prim karşılığında vatandaşları sigortalı gösteren paravan şirketlerin SGK tarafından mercek altına alındığını belirtti. “Sahte iş yerlerinden kendini sigortalı gösterenlerin hem sigortalılığı iptal ediliyor hem de emeklilikleri iptal ediliyor” diyen Karakaş, bu şirketlerin Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil ettiğini ve savcılık sürecinin devreye girdiğini kaydetti.

SGK’da ‘İş Yeri Karnesi Sistemi’

Karakaş, SGK’nin risk analizine dayalı “İş Yeri Karnesi Sistemi” ile iş yerlerini sürekli denetlediğini belirtti. Sistemde şüpheli iş yerlerinin hizmet dökümünde bazı harflerle kodlandığını ifade eden Karakaş, şu bilgileri paylaştı:
“Ş” (Şüpheli iş yeri): İş yeri ve çalışma durumu inceleme altında.
“K” (Kontrollü iş yeri statüsü): Detaylı denetim sürecinde.
“S” (Sahte iş yeri): Denetmen raporuyla sahte olduğu tespit edilen iş yeri.
Denetim sonucunda sahte olduğu belirlenen iş yerlerinde bildirilen tüm sigortalılık süreleri iptal ediliyor.

Şirket sahibinin kendini 4/A’lı göstermesi

Karakaş, şirket sahibi ya da ortaklarının kendi iş yerlerinde kendilerini 4/A (SSK’lı) olarak göstermelerinin de emeklilik iptaline yol açabileceğini söyledi. Bu durumda sigortalılığın iptal edildiğini ve kişinin doğrudan Bağ-Kur (4/B) statüsüne geçirildiğini belirten Karakaş, “Emeklilik şartları değişiyor. Kişi emekli olmuşsa bile emekliliğin iptali söz konusu olabilir” dedi.

Eşin iş yerinde sigortalılık şartı

Karakaş, eşlerin birbirlerinin iş yerinde sigortalı olabileceğini ancak bunun gerçek bir hizmet akdine dayanması gerektiğini ifade etti. “Eş, iş yerinde ücret alarak ve bir işçi gibi fiilen çalışıyorsa sigortalı olabilir. Ancak yalnızca yardım amaçlı, ücretsiz bir çalışma söz konusuysa SGK bu sigortalılığı iptal edebilir” dedi.

Sahte boşanma ve yetim maaşı

Karakaş, vefat eden babadan yetim maaşı almak amacıyla yapılan muvazaalı boşanmaların da SGK denetimine takıldığını belirtti. “Gerçek dışı boşanma tespit edilirse, bağlanan yetim maaşı iptal edilir ve ödenen tutarlar faiziyle geri alınır” diyen Karakaş, sahte boşanmanın da ciddi yaptırımları olduğunu kaydetti.

Doğum parası, iş göremezlik ödeneği ve işsizlik maaşı da geri alınıyor

Sahte sigortalılık yoluyla doğum yardımı, süt parası, iş göremezlik ödeneği, sağlık hizmeti ya da işsizlik maaşı alınması halinde tüm ödemelerin faiziyle geri tahsil edildiğini vurgulayan Karakaş, SGK’nin yatırılan primleri de gelir kaydederek iade etmediğini söyledi. Karakaş, “Sahte sigortalılık hem idari hem de cezai yaptırımları olan ağır bir suçtur. Gerçek bir iş yerinde, gerçek bir çalışma varsa endişe edilecek bir durum yok. Ancak fiili çalışma olmadan yapılan tüm bildirimler iptal edilir” ifadelerini kullandı. SGK’nin artırılan denetimleriyle birlikte sahte sigortalılık, usulsüz emeklilik, yetim maaşı ve sosyal yardım suiistimallerine karşı mücadelesini sürdürdüğü bildirildi.