Türkiye'nin yapay zeka alanında küresel aktörlere rakip çıkarabileceğini savunma sanayisindeki İHA başarısıyla örnekleyen Avdagiç, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın önemine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

'Rekabetin anahtarı artık 'yapay zeka altyapıları, çip teknolojileri, veri işleme kapasitesi ve ileri teknoloji girişimleri' olarak öne çıkıyor. Milli egemenlik artık dijital egemenlikten geçiyor. Hedefimiz Türkiye'den de Anthropic ve OpenAI gibi aktörlere rakipler çıkarmak olmalı. Savunma sanayisindeki İHA'larda yakaladığımız küresel başarı, bunu da başarabileceğimizin en büyük delilidir. Türkiye, İHA gibi yüksek teknolojili ürünlerde dünyanın en büyük ihracatçılarından biri olmayı nasıl başardıysa, yapay zeka alanında da bunu başaracaktır. Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın açıkladığı Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı önemli bir başlangıçtır.'

İTO Başkanı Avdagiç, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İstanbul'u yapay zeka alanında Türkiye'nin uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisinin merkezi haline getirme, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirme hedeflerine ulaşılması için gerekli desteği vereceklerini vurguladı.

Avdagiç, yapay zeka teknolojisine erişimin bir silah olarak kullanılmaya hazırlandığına dikkati çekerek, 2026 görünümünde öne çıkan en dikkati çekici vurgulardan birinin özellikle teknoloji ve yapay zeka yatırımları için kullanılan 'Micro is Macro (Mikro Makrodur)' yaklaşımı olduğunu bildirdi.

Şirket düzeyindeki mikro bir eylem ve yatırımın bile artık tüm ekonomiyi, piyasayı veya genel sistemi yani makroyu doğrudan belirleyebildiğini belirten Avdagiç, şöyle konuştu:

'Buna göre yapay zeka yatırımları artık yalnızca teknoloji şirketlerinin konusu değil, enerji talebini, kredi piyasalarını, kamu altyapı yatırımlarını ve küresel sermaye akımlarını etkileyen makro bir dinamik haline geldi. Yapay zeka teknolojisine erişimi bir silah olarak kullanmaya hazır ülke ve bloklar beklemeye başladı. Şurası açık ki dünyada yeni nesil savaş uçağı programları gibi yeni yapay zeka modelleri de bundan sonra sadece yakın müttefiklere açık olacak. Türkiye'nin geliştireceği yapay zeka modelleri ve konseptleri de bu sebeple büyük önem taşıyor. Ticaret savaşları kadar önemli yeni bir mücadele alanı da yapay zeka savaşları olacak.'

Avdagiç, Anthropic'in Mythos modelini kritik siber güvenlik açıklarını tespit edebilen bir sistem olarak tanıttığını, bu ayın başında erişimi seçilmiş Avrupa kurum ve şirketlerine genişlettiğini ancak hemen ardından ABD yönetiminin yasağıyla karşılaştığını anlatarak, 'ABD'de Trump yönetiminin en yeni yapay zeka modelleri Mythos ve Fable'a yabancı ülkelerden erişimi yasaklaması, yapay zekanın güvenlikten ekonomik güce kadar belirleyici olacağını açıkça ortaya koyuyor. Sadece Claude'un iki yeni modeli değil, OpenAI'ın GPT-5.5 modeli de benzer derecede gelişmiş olarak değerlendiriliyor. OpenAI, şu anda AB'nin siber güvenlik ajansı ENISA ve NATO'ya erişim izni verme sürecinde.' dedi.

Şekib Avdagiç, ABD yönetiminin Anthropic'in en yeni yapay zeka modelleri Mythos ve Fable'a yabancı ülkelerden erişimini yasaklamasının yapay zeka savaşlarının önemli bir aşamasını temsil ettiğini dile getirdi.

Savaş uçağı programları gibi yeni yapay zeka modellerinin de gelecek yıllarda sadece en yakın müttefiklere açık olacağını vurgulayan Avdagiç, 'Biz de ya Anthropic ve OpenAI gibi kendi modellerimizi geliştireceğiz, ki en doğrusu budur, ya da AB'nin ABD ile şu günlerde pazarlığını yaptığı 'güvenilir işbirliği' anlaşmaları bir zorunluluk olacak.' değerlendirmesinde bulundu.

İTO olarak 2018'den bu yana yürüttükleri dijitalleşme hamlesini yeni bir aşamaya taşıdıklarına işaret eden Avdagiç, şu ifadeleri kullandı:

'2018'den bu yana sürdürdüğümüz dijitalleşme hamlesini, 2026'da yapay zekayı 800 bin üyemizin iş süreçlerine entegre ederek yeni bir aşamaya taşıyoruz. 'Dijitalleşme ve Yapay Zeka: Veriden Değer Üretmek' temalı etkinliklerimizle bu sürece katkı sunarken; SoftITO, Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM) ve Teknopark İstanbul'dan oluşan teknoloji ekosistemimizle girişimcilikten inovasyona, eğitimden ticarileşmeye kadar yapay zek odaklı dönüşüme öncülük etmeyi sürdüreceğiz.'

Avdagiç, yapay zeka gibi kritik teknolojilerde bağımlılığı azaltmanın milli güvenlik tanımının içine girdiğini belirterek, ABD'li teknoloji şirketlerine olan bağımlılığı azaltmanın ve teknoloji egemenliğini artırmanın milli güvenlik tanımının içine çoktan girdiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı programın yapay zeka gibi kritik teknolojilerde bir şirkete veya üçüncü ülkelere bağımlı olmamak için önem taşıdığına dikkati çeken Avdagiç sözlerini şöyle tamamladı:

'Türkiye'nin önündeki yeni büyüme hikayesi teknoloji girişimciliği, yapay zeka yatırımları, yüksek katma değerli üretim ve küresel markalar üzerinden şekillenecek. Unutmayalım ki, bugün dünyada unicorn sayılarıyla, teknoloji ihracatıyla ve girişim sermayesi hacimleriyle öne çıkan ülkelerin ortak noktası, güçlü girişimcilik kültürü ve sürdürülebilir yatırım ekosistemleridir. Biz de bunu, sizlerle birlikte hayata geçirirsek, ülkemizi çok daha güçlü bir konuma taşımış olacağız. Bu değişimde ancak ve ancak 'veriyi yönetenler, teknolojiyi geliştirenler ve yapay zekayı ekonomik güce dönüştürenler' oyun kurucu aktörler olacaklar.'

Kablosuz yapısıyla öne çıkan sistem, kurulum aşamasında kablo çekimi, duvar kırımı, boya ve kapsamlı tadilat ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Böylece oteller mevcut yapılarını bozmadan dijital DND sistemine geçiş yapabiliyor.

Özellikle faaliyetini sürdüren otellerde, kurulum sırasında oluşabilecek işçilik ve oda kapatma maliyetlerinin azaltılması işletmelere önemli avantaj sağlıyor. Sistem, kısa sürede ve temiz bir şekilde monte edilerek hizmete alınabiliyor.

Oda içindeki panel üzerinden 'Rahatsız etmeyin' seçeneğini aktif eden misafirlerin tercihleri kapı önündeki dış üniteye yansıyor. Bu durumda zil sistemi de kontrol edilerek gereksiz rahatsızlıkların önüne geçiliyor.

Misafirin 'Odamı temizleyin' talebi oluşturması halinde ise bildirim doğrudan dış panelde görüntüleniyor. Böylece kat görevlileri oda durumunu hızlı ve doğru şekilde takip edebiliyor.

Telcom tarafından yapılan açıklamada, kablosuz DND otel doorbell panelinin Türkiye'de bu alanda geliştirilen ilk ve tek yerli çözüm olduğu belirtildi.

Sistemin mevcut kartlı kapı kilitleri ve enerji kontrol üniteleriyle entegre çalışabildiği, bu sayede otellerin mevcut altyapılarını değiştirmeden teknolojik dönüşüm gerçekleştirebildiği ifade edildi.

Otel kapılarında uzun yıllardır kullanılan basılı 'Rahatsız etmeyin' kartlarının yerine dijital bildirim sistemi sunan çözüm, kağıt tüketiminin azaltılmasına da katkı sağlıyor.

Dış ünitede oda numarası ve otel logosunun yer alabilmesi ise koridorlarda daha modern ve kurumsal bir görünüm oluşturuyor.

Telcom Yönetim Kurulu Başkanı Osman Yücel, geliştirdikleri sistemin oteller için önemli avantajlar sunduğunu belirtti.

Yücel, 'Klasik sistemlerde kablo çekimi, duvar kırımı, tadilat ve işçilik maliyetleri işletmeler için ciddi bir yük oluşturabiliyor. Kablosuz DND panelimiz sayesinde oteller mevcut yapılarını bozmadan, odalarını uzun süre kullanıma kapatmadan ve ek tadilat maliyetine girmeden dijital sisteme geçebiliyor. Misafir mahremiyetini, operasyonel verimliliği ve kullanım kolaylığını aynı sistemde buluşturduk' dedi.

Yücel, yerli Ar-Ge çalışmalarıyla geliştirilen sistemin özellikle yenileme çalışması planlayan oteller için pratik ve sürdürülebilir bir alternatif sunduğunu da sözlerine ekledi.

Araştırmada, meşe ağaçlarının yaz ortasına kadar büyümeyi durdurmasına rağmen yılın ilerleyen dönemlerine kadar fotosenteze devam ettiği tespit edildi.

Fotosentez ile büyüme arasındaki ilişkinin sanılandan farklı şekilde ayrışabildiğini ortaya koyan araştırmada, özellikle kurak ve sıcak dönemlerde ağaçların büyümesi dururken fotosentezin bir süre daha devam ettiği, bu süreçte alınan karbonun önemli bir kısmının odun dokusunda depolanmak yerine yaprak, kök ve kısa ömürlü biyolojik süreçlerde kullanıldığı ya da yeniden atmosfere salındığı belirtildi.

Araştırmada, ormanların karbon alma kapasitesi ile karbonu odun gibi uzun ömürlü depolara aktarma kapasitesinin birbirine sıkı bağlı olmadığına işaret edilerek, iklim değişikliğiyle birlikte bu ayrışma artarsa, ormanlar fotosentez yapsa bile karbonu uzun süreli depolayamayabileceği vurgulandı.

Çalışmanın başyazarı Mukund Palat Rao, mevcut iklim modellerinin genellikle 'fotosentez varsa büyüme vardır' varsayımına dayandığını ancak bulguların bunun her zaman doğru olmadığını gösterdiğini söyledi.

Rao, sıcak ve kurak koşullarda büyümenin hızlı şekilde durduğunu, ancak fotosentezin daha düşük bir hızda da olsa devam edebildiğini belirtti.

Araştırmanın sonuçları, 'Science Advances' dergisinde yayımlandı.

Çalışmalara ilişkin açıklamada bulunan Prof. Dr. Köse, fiziksel hastaya ihtiyaç duymadan oluşturulan sistemle, yapay hasta modelleri (sentetik hastalar) üzerinden farklı tedavi senaryolarının değerlendirilebildiğini anlattı.

Yapay zeka ve dijital ikiz teknolojilerini bir araya getiren sistemin, tedavi süreçlerinin olası sonuçlarını önceden simüle ederek önemli veriler sunduğunu belirten Köse, sistemin aktif, araştırmacıların kullanımına açık olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Köse, sentetik hastalar üzerinden elde edilen bulguların gelecekteki tedavi yaklaşımlarına yön verebileceğine işaret ederek, 'Fiziksel hastalar olmadan, çocukluk çağı akut lösemisi gibi günümüzün en önemli, en kritik kanser türlerinden biri olan kanser araştırmaları odağında tedavi nasıl şekillenebilir? Çok farklı profillerde nasıl başarı veya riskler vardır? Sentetik hastalarda elde ettiğimiz bulgular yardımıyla geleceğin tedavi süreçlerini şekillendirecek bir sistem elde etmiş olduk.' diye konuştu.

Çalışma kapsamında, yaklaşık 1000 sentetik hasta üzerinden analizler gerçekleştirildiğini ifade eden Köse, derin öğrenme modelleri sayesinde ALL tedavisinin olası birçok farklı hasta profilindeki yansımasına dair bulgular elde ettiklerini ve kullanılma potansiyeli taşıyan iki ilacın tespit edildiğini söyledi.

Köse, bunların farklı hastalıkların tedavisinde kullanılan ve ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmış ilaçlar olduğunu belirterek, yapılan simülasyonlarda söz konusu ilaçların mevcut tedavilere eklendiğinde olumlu sonuçlar verildiğinin görüldüğünü kaydetti.

Sistemin, hekimlerin yerine karar veren yapı olmadığını vurgulayan Köse, 'Hekimler, uzmanlar, bu sistemden aldıkları bulgularla verimli bir şekilde, zamandan kazanarak yeni araştırmaları tetikleyecek bulguları da kullanarak tedavi süreçlerini daha da iyileştirmiş olacak. İnsan-yapay zeka iş birliğini çok daha üst düzeye ulaştıran, geleceğin sağlık uygulamalarına da göz kırpan bir sistem.' dedi.

STING'in temelinde birbiriyle bağlantılı beş yapay zeka katmanı bulunuyor. İlk aşamada, 314 binden fazla ilaç-protein verisi üzerinde eğitilmiş derin öğrenme modeli, mevcut ilaçlar arasından ALL tedavisinde yeniden kullanılabilecek adayları tespit ediyor.

Sistem tarafından öne çıkarılan bileşikler, moleküler düzeyde güçlü bağlanma özellikleri göstermeleri nedeniyle umut vadeden adaylar arasında değerlendiriliyor.

Araştırmacılara, uluslararası standart tedavi protokolleri ve tamamen özgün tedavi protokolleri tasarlama imkanı sunan STING, farklı tedavi fazları üzerinden ilaç seçenekleri ve uygulama takvimlerinin belirlenmesine imkan sunuyor.

Sistem, oluşturulan tedavi planlarını hastanın yaşı, kilosu, genetik özellikleri, D vitamini düzeyi ve yaşam tarzı verileriyle birleştirerek 'farmakokinetik (FK) simülasyon'lardan geçiriyor.

Ardından devreye giren genetik algoritma, her hasta için en uygun ilaç dozlarını hesaplayarak, kişiselleştirilmiş tedavi planlarının oluşturulmasına katkı sağlıyor.

Yapılan hesaplamalarla uygun tedavi süreçlerini öğrenen ve sentetik hasta modelleri oluşturabilen derin öğrenme modelleri, sistemin son aşamasında dijital ikiz tabanlı sentetik hastaların üretilmesini sağlıyor.

Türkiye'nin 6G hazırlıklarına değinen Oğul, 'Türkiye'de 2010'larda başladığımız AR-GE yatırımımız bugün çok ciddi 6G şebeke ve güvenlik odaklı sürüyor. Türkiye'yi sadece 5G'yi uygulayan bir ülke değil, 6G'de de lider ve teknoloji gelişimine katkıda bulunan ülkelerden biri yapmak için var gücümüzle çalışıyoruz.' dedi.

Oğul, 5G'yi 'ufuk' olarak nitelendirdiklerine işaret ederek, yapay zeka teknolojisinin de 6G'ye geçiş aşamasında doğal bir şekilde entegre olacağını anlattı.

Bu nedenle 5G konusunda Türkiye'nin attığı adımın kritik olduğunu vurgulayan Oğul, 'Türkiye, 5G'nin SA (Stand-Alone) ve NSA (Non-Stand-Alone) modlarını birlikte uygulayan dünyadaki ilk ülkelerden biri olarak 6G'ye geçişte çok ciddi bir avantaj yakaladı.' diye konuştu.

Oğul, mobil teknolojinin kurumlarda yaygın kullanımının 5G ile mümkün olacağına dikkati çekerek, bunun da madenden sağlığa, savunmadan enerjiye, ulaşımdan farklı iş kollarında daha güvenli ve efektif çalışma imkanı sağlayacağını dile getirdi.

Türkiye'de operatörlerle de anlaşmalar imzaladıklarını vurgulayan Oğul, şu değerlendirmeyi yaptı:

'Barselona'da imzaladığımız sözleşmeler kapsamında önümüzdeki dönemde AR-GE alanında işbirliklerimiz olacak. 6G'nin standartlarının belirlenmekte olduğu bu dönemde Türkiye'de müşterilerimizle, iş ortaklarımızla yapacağımız çalışmalar, 6G standartlarının belirlenmesine katkıda bulunmak açısından çok büyük önem arz ediyor. Bununla beraber 5G'nin de ileri uygulamalarını iş ortaklarımızla birlikte Türkiye'ye getirerek, halkımızın, endüstrilerimizin ve iş çevrelerimizin de hizmetine sunacağız.'

Oğul, yatırımların devam etmesinin kritik olduğunu belirterek, 5G'nin standartlarının sürekli revize edildiğini söyledi.

Bu revizelerle standartların 6G'ye giden yolunun hazırlandığına işaret eden Oğul, şöyle konuştu:

'Önümüzdeki dönemde iş ortaklarımızla, müşterilerimizle ve ekosistem oyuncularıyla işbirliği içinde ilerlemek, 5G'nin yeni standartlarının Türkiye'ye hızlıca gelmesi, adapte edilmesi ve farklı iş senaryolarının Türkiye'de uygulanması 6G'ye geçişi de hızlandıracaktır. Türkiye'nin 6G'ye geçişte yol haritasını hızlandırmak, ülkeyi 6G'ye hazırlamak ve 6G'de de söz sahibi ülkelerden biri yapmak için sektördeki bütün oyuncularla ve müşterilerimizle birlikte çalışmak çok önemli.'

Ericsson Avrupa Bölgesi Teknolojiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Hanna Maurer Sibley de Türkiye'de 5G'nin hızlı yükselişinden ve benimsenmesinden son derece etkilendiğini dile getirdi.

Avrupa'nın geri kalanında bu sürecin çok uzun zaman aldığına dikkati çeken Sibley, şunları kaydetti:

'Dürüst olmak gerekirse biz daha erken başladık ama Türkiye geç başlamasına rağmen 5G adaptasyonunda son derece hızlı ilerliyor. Ayrıca 'standalone' (bağımsız) yapıyı başlattığınızı ve farklı kullanıcıların ihtiyaçlarına göre farklılaştırılmış bağlantı hizmetleri sunduğunuzu biliyorum. Hizmet kalitesi ve verilerin ağın üst katmanlarına ne kadar iyi iletildiği konusunda etkileyici işler çıkarılıyor. Türkiye, Avrupa için çok önemli. Ericsson bu yıl dünya çapında 150. yılını kutluyor, Türkiye'de ise 1890'dan beri varız. Türkiye bizim için çok köklü ve önemli bir bölge. Nüfusun büyüklüğü, teknolojideki ve yapay zekadaki gelişmelerin yanı sıra yerel AR-GE çalışmalarımız ve yerel üretimimizle birlikte Türkiye bizim için çok büyük ve önemli bir pazar olmaya devam edecek.'

Faaliyetine 2020 yılında başlayan Muğla'nın Ar-Ge ve inovasyon üssü olan Muğla Teknopark, sağladığı kurumlar vergisi muafiyeti, personel gelir vergisi stopajı istisnası, SGK prim desteği ve KDV istisnası gibi yasal avantajlar sayesinde girişimciler nezdinde bölgenin çekim merkezine dönüştü.

Girişimcilerin toplam 101 milyon TL tutarında muafiyetten yararlandığı 2025 yılı itibarıyla bünyesinde 45 firmaya ulaşan şirket, %100 doluluk oranına erişerek; yalnızca 2025 yılı içinde 46 yeni aday firma bölgede faaliyet göstermek üzere başvuruda bulundu.
Bölgemize yapılan Ar-Ge, yazılım ve tasarım projesi başvuruları, ilgili mevzuat uyarınca teşekkül ettirilen Proje Değerlendirme Komisyonu tarafından titizlikle inceleniyor.

Yönetim Kurulunun ticarileşme odaklı vizyonu doğrultusunda; ekonomik katma değer yaratma potansiyeli bulunmayan projelere onay verilmeyerek; doğrudan ihracat ve satış kapasitesine sahip, üniversite-sanayi iş birliğini somutlaştıracak ve öğrencilere staj ile istihdam imknı sağlayacak nitelikli girişimciler tercih ediliyor.

Uygulanan bu liyakat esaslı ve seçici kabul politikasının neticesinde; toplam ihracat hacmi 2023 yılı sonundan 2025 yılı sonuna kadar 6 kat arttırılarak, 2026 yılının ilk 6 aylık döneminde ise 4 katlık yeni bir sıçrama gerçekleştirildi.

Bir diğer kritik gösterge olan toplam satış tutarı ise 2023 yılı sonundan 2025 yılı sonuna kadar 5 kat artarak 288 milyon TL seviyesine ulaştı.

Bugün bölgemizde; başta yazılım olmak üzere savunma sanayii, havacılık, elektronik, enerji, kimya, tarım ve sağlık gibi 17 farklı sektörde yüksek teknolojili araştırma ve üretim faaliyetleri yürütülüyor. 2025 yılı sonu itibarıyla bölgemizde devam eden 76 adet projenin 16'sı doğrudan üniversite iş birliğiyle, 9'u ise yurt dışı menşeli firmalarla ortaklaşa hayata geçirildi.

Girişimcilerin ulusal ve uluslararası fonlara erişim kapasitesi de istikrarlı biçimde artarak, 2025 yılında 10 adet TÜBİTAK ve 3 adet Avrupa Birliği destekli proje bölgemizde başarıyla yürütüldü.

Muğla Teknopark, nitelikli istihdam yaratma misyonu doğrultusunda 2025 yılı sonu itibarıyla büyük çoğunluğunu bilgisayar, bilişim, yazılım ve elektrik-elektronik uzmanı Ar-Ge personelinin oluşturduğu toplam 239 kişiye istihdam sağladı.

Ayrıca, Ar-Ge ve tasarım personelinin yüksek motivasyonla çalışabilmesi amacıyla sosyal donatı alanlarında iyileştirmeler yapılarak; 2025 yılı içinde yeni toplantı salonları, sosyal alanlar ve modern ortak çalışma alanları faaliyete geçirildi.

Bölgemizde faaliyet göstermek isteyen aday girişimciler için kuluçka merkezi bünyesinde kapsamlı ve ücretsiz teknogirişim eğitim programları düzenleniyor.

Öte yandan, Şirket Yönetim Kurulunun 2026 yılında aldığı stratejik kararla; gençleri Ar-Ge ve inovasyona teşvik eden, yerli ve milli teknoloji ekosistemine kritik katkılar sunan TEKNOFEST yarışmalarına katılacak takımların projelerine malzeme desteği sağlamak üzere özel bir bütçe tahsis edildi.

Dijital obeziteyi çağın en büyük tehlikelerinden biri olarak niteleyen Evcimen, 'Telefonsuz kaldığınızda veya internet kesildiğinde kaygı durumu yaşıyorsanız, çeşitli platformlardaki dizi gibi içerikleri üst üste izliyorsanız, fotoğrafınızı çekip sosyal medyada paylaşıyor, yorum ve beğenileri sıklıkla takip ediyorsanız dijital obezite eğiliminde olduğunuzu söyleyebiliriz.' dedi.

Evcimen, dijital dünyanın her yaştan bireyi etkisi altında aldığını ancak sosyal medya, oyun gibi içeriklere en fazla maruz kalan kesimin ise gençler olduğunu dile getirerek, 'dijital dünya'ya doğan çocukların da risk altında olduğunu kaydetti.

Kişinin, 'dijital obez' olup olmadığını anlamak için bazı belirtilere ve davranış kalıplarına dikkat edilmesi gerektiğinden bahseden Evcimen, 'Özellikle dijital platformlardaki dizileri gece gündüz ayırt etmeden, zaman sınırlaması olmadan ve peş peşe, sıklıkla izlemek bireyde dijital obezitenin görünürlüğünü artırmaktadır hatta bir sezonu değil, tüm seriyi tüketmesi dijital obez olmanın en büyük göstergesidir. Burada sosyal medyada sürekli görünür olma, sayfayı yenileme gibi özellikleri de sıralayabiliriz.' diye konuştu.

Evcimen, dijital obezitede hangi dijital aracı ne amaçla ve ne kadar süreyle kullanıldığının önem arz ettiğine işaret ederek, 'Fiziksel obezitedeki yağ birikimi nasıl ki hantallığa ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açıyorsa dijital obezitede de odaklanma, motive olamama, bir şeylerden çok çabuk sıkılma durumları görüyoruz. Sadece zihinsel değil, fiziksel etkilerini de görüyoruz. Boyun tutulmaları, ellerde uyuşma ve hissizleşmeyi tetikleyecektir. Artık yüz yüze iletişimden daha çok içerik, video ve emoji gönderimiyle hiç iletişime geçmeden de tatmin olabileceğiz.' ifadelerini kullandı.

Bireylerin dijital dünyada sağlıklı kalarak dijital obeziteyle başa çıkmalarında dijital okuryazarlığın önemine değinen Evcimen, dijital okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesiyle dijital ortamın bilinçli ve güvenli kullanılabileceğini anlattı.

Evcimen, erken yaşlarda dijital araçlarla tanışan çocuklarda ailelerin, 'dijital ebeveynliği' (ebeveynlerin çocuklarının dijital dünyadaki deneyimlerini sağlıklı yönetmelerini sağlayan yaklaşım) benimsemesinin önemli olduğunu vurgulayarak, 'Çocukların dijital araçlarla erken yaşta tanıştığı düşünüldüğünde, ebeveynlerin çevrim içi ortamlarda sınırlar koyarak onları güvende tutmaları kritik rol oynamaktadır. Bunların dışında dijital diyet, dijital detoks gibi uygulamalar da söz konusudur. Telefonumuzdan gereksiz bildirimleri ve uygulamaları silerek, düzenli dijital molalar verip ekranda kalış süremizi sınırlandırarak, dijital diyet ve dijital detoks yaparak zihinsel sağlığımızı koruyabiliriz.' değerlendirmesinde bulundu.

Bilgi savaşı, eskiden gazete ve televizyon gibi kitle iletişim araçları üzerinden yapılırken dijital çağda sosyal medya aracılığıyla, yapay zekayla oluşturulan sahte içeriklerle yeni boyutlara taşınıyor.

Bu durum klasik propaganda yöntemlerini etkisiz hale getiriyor, gerçeğin bulanıklaşmasına ve kaynağın belirsizleşmesine yol açıyor.

Bu anlamda sosyal medya, özellikle çatışma dönemlerinde savaşın 'dijital cephesi' haline gelirken sahte içerikler, hakikat zeminini sarsıyor.

Uzmanlara göre, 'deepfake' ve diğer sahte içeriklerin hızla yaygınlaşmasındaki amaç, insanları tek bir yanlış hikayeye inandırmaktan ziyade hangi bilgilere güvenilebileceği konusunda genel belirsizlik yaratmak olabilir.

Avustralya merkezli RMIT Üniversitesi Bilgi Sistemleri ve İş Analitiği Bölümü'nden Öğretim Görevlisi Shahriar Kaisar, AA muhabirine, sosyal medya platformlarının çatışma dönemlerinde kamuoyunun algısını şekillendirmede önemli rol oynadıklarını belirterek, birçok kişinin bu ağları alternatif haber kaynağı olarak takip ettiğini söyledi.

Bu platformlarda yanlış bilginin çok hızlı şekilde yayılabildiği konusunda uyarıda bulunan Kaisar, bu durumun gerçeği yansıtmayan bazı bakış açılarının 'baskın görünmesine' neden olabileceğini dile getirdi.

Kaisar, 'Algoritmalar, genellikle kullanıcı etkileşimini en üst düzeye çıkarmak üzere tasarlandığından belirli anlatıları diğerlerine göre daha fazla öne çıkarabilir. Bu da duygusal açıdan güçlü, kutuplaştırıcı veya görsel olarak çarpıcı içeriklerin öne çıkarılma olasılığının daha yüksek olduğu anlamına gelir.' dedi.

Kaisar, sosyal medyada yapay zeka ve 'deepfake' gibi dijital araçlarla son derece gerçekçi ancak sahte ses ve video üreterek 'propaganda içeriklerini' hedefe uygun hale getirmenin mümkün olduğuna dikkati çekti.

Çatışma dönemlerinde birçok hükümetin sosyal medya platformları aracılığıyla kamuoyundaki algıyı şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalıştığını belirten Kaisar, hükümetlerin kendi anlatılarını yayarak hem ulusal hem de uluslararası kamuoyunun durumu nasıl algıladığını etkilemeye çalıştıklarını söyledi.

Kaisar, yapay zekayla üretilen 'deepfake' videoların bu etkiyi daha da belirgin hale getirebileceğine işaret ederek şunları kaydetti:

'Bu araçlar, son derece gerçekçi görünen içerikler üretmek ve bunları topluluk içinde hızla yaymak için kötüye kullanılabilir, bu da sıradan kullanıcıların doğru ile yanlışı ayırt etmesini zorlaştırır. Her hükümet, bu tür araçları aynı şekilde kullanmasa da bunlar giderek daha geniş kapsamlı bir bilgi savaşının parçası haline geliyor.'

Kaisar, bilgi savaşının özellikle hız, ölçek ve teknoloji açısından son 25 yılda önemli ölçüde değiştiğine dikkati çekerek '2000'lerin başında en etkili kampanyalar, televizyon, gazete, basit internet siteleri ve e-postalar aracılığıyla yayılıyordu ancak bugün sosyal medya platformları, mesajlaşma uygulamaları ve yayın hizmetleri, bilgilerin neredeyse anında dünya çapında dolaşmasına olanak tanıyor ve algoritmik akışlar, çoğu zaman doğru olmaktan çok sansasyonel veya kutuplaştırıcı içerikleri öne çıkarıyor.' şeklinde konuştu.

Çok daha geniş bir aktör yelpazesinin 'işin içinde' olduğunu söyleyen Kaisar, çevrim içi topluluklar ve içerik üreticilerini örnek gösterdi.

Kaisar, gelecek 10 yılda bilgi savaşının geleneksel askeri harekatların önemli bir parçası haline gelebileceğine işaret ederek 'Deepfake ve diğer sahte içerikler o kadar yaygın hale gelebilir ki buradaki amaç, insanları tek bir yanlış hikayeye inandırmaktan ziyade hangi bilgilere güvenilebileceği konusunda genel bir belirsizlik yaratmak olabilir.' dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce gölde yürütülen bilimsel çalışmaları desteklemek amacıyla oluşturulan merkezde, göl ve havzasını bilimsel yönden araştırma, doğa koruması ve eylem planlarına katkıda bulunma, biyoçeşitlilik araştırmaları yapma ve toplumu bilgilendirme gibi çalışmalar gerçekleştirilecek.

Burdur Öğrenci Teknoloji Festivali kapsamında kente gelen Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, Salda Gölü'nü ve bilim merkezini ziyaret etti.

Gezeravcı, Salda'nın yalnızca doğal güzelliğiyle değil uzay araştırmaları açısından da ilham verici bir yer olduğunu söyledi.

İlk defa Salda Gölü'ne geldiğini belirten Gezeravcı, 'Uluslararası uzay istasyonunda yer alan bütün astronotların gıptayla baktığı, uzay çalışmaları için büyük ilham kaynağı olan bir alan. Geleceğimizin teminatı olan kardeşlerimizin bilimsel alandaki farkındalıklarının yükseltilmesi ve uzay alanına ilişkin zihinlerinde somut resimlerin oluşturulması için herkesi bu alanı ziyaret etmeye davet ediyoruz.' dedi.

Bölgede düzenlenecek etkinliklerin bilimsel farkındalığı artıracağını vurgulayan Gezeravcı, Salda'nın gelecekte sadece doğal bir güzellik alanı değil aynı zamanda bilimsel keşiflere ev sahipliği yapan önemli bir merkez haline geleceğini kaydetti.

Salda'da gerçekleştirilecek bilim günlerinin koordinatörlüğünü yapan astronom Kadir Uluç ise Salda'nın özellikle Mars çalışmaları odağında önemli bir merkez haline geldiğini ifade etti.

Gölün doğal bir laboratuvar imkanı sunduğuna dikkati çeken Uluç, şöyle konuştu: 'Salda turizm açısından ön planda olan bir lokasyon. Biz bunun bilimsel tarafını da ön plana çıkartmak istiyoruz çünkü dünya açısından çok önemli. Dünya üzerinden başka bir gezegene gitmeye gerek kalmadan aslında o gezegen hakkında çalışma yapabileceğiniz ender yerlerden bir tanesi. Bu kapsamda bölgede bilim turizmine teşvik etmeye çalışıyoruz. Amacımız dünya bilim camiasının ilgisini buraya çekip bilimsel aktiviteleri burada artırmak.'

Bilim merkezine gelenlerin Mars ve göl arasındaki ilişkiyi görebileceğini anlatan Uluç, burada bilimsel çalışmalara da katkıda bulunabileceklerini belirtti.

'Salda Bilim Günleri' etkinliğinin haziranda yapılacağı bilgisini veren Uluç, şunları kaydetti: 'Bu etkinliğimiz iki ana unsurdan oluşuyor. Birincisi 'Salda'dan Mars'a Yaşamın İzini Sürmek' isimli çalıştayımız. Bu çalıştayın temel odağı aslında tamamen bilimsel çalışmalar konusunda bir ateşleyici unsur olabilmek. Bölge gençlerinin ve çocuklarının özellikle bilime olan ilgisini artırmak ve bu bilime olan ilgilerini aynı zamanda yaşadıkları bölgedeki göllerini de işin içine katarak nasıl daha efektif hale getirebilecekler. Bu kapsamda bilim şenliği düzenleyeceğiz.'

Uluç, bilim şenliği süresince öğrencilerin çeşitli bilimsel deneylere katılabileceklerini, akşam da arazide kurulacak teleskoplarla gökyüzünü gözlemleyeceklerini ve böylelikle biyoloji, kimya ve astronominin bir araya getirileceğini anlattı.

Salda Gölü'ndeki magnezyum karbonatların, Mars'taki Jezero Krateri'ndekilere benzerlik göstermesiyle NASA ve bilim dünyasının ilgisi bölgeye yönelmişti.

NASA'nın gönderdiği Perseverance aracının Mars'taki görevini sürdürdüğü süreçte, İstanbul Teknik Üniversitesi bilim insanlarının Salda Gölü ve Göller Bölgesi'ndeki kayaçları inceleyerek bu çalışmalara katkı sağladığı belirtilmişti.

Birçok oyuncu, hesabıyla ilgili riskleri ancak sorun yaşadığında fark ediyor. Hesaba erişememek, bağlı e-posta veya sosyal medya hesabının ele geçirilmesi, yanlış kişilere bilgi verilmesi ya da güven vermeyen yerlerden işlem yapılması, oyuncuların en sık karşılaştığı problemler arasında. Oysa bazı temel adımlar erken alınırsa bu risklerin büyük bölümü azaltılabiliyor.

Bu rehberde PUBG Mobile hesap güvenliğini adım adım ele alacağız. Ayrıca mevcut hesabını korumak isteyenlerle, yeni bir hesap seçerken daha bilinçli hareket etmek isteyenlere pratik bir yol haritası sunacağız.

Bir PUBG Mobile hesabının değeri sadece seviye veya rank ile ölçülmez. Hesapta bulunan skinler, kostümler, yükseltilmiş silahlar, geçmiş sezon başarıları, Royale Pass geçmişi ve koleksiyon öğeleri hesabı zamanla daha özel hale getirir. Hatta bazı oyuncular için duygusal tarafı da vardır; yıllardır kullanılan bir hesap kolay kolay gözden çıkarılmaz.

Bizce burada kritik nokta şu: Oyuncular çoğu zaman hesaplarının maddi veya manevi değerini küçümsüyor. Sonra bir güvenlik sorunu yaşandığında iş işten geçmiş oluyor. Hele ki hesabınızda nadir içerikler varsa, ekstra dikkat şart.

Bu yüzden hesap güvenliği sadece teknik bir konu değil, aynı zamanda oyuncu deneyiminin temel bir parçasıdır.

Hesabınızın ele geçirilmesi halinde kaybınız sadece giriş erişimi olmayabilir. Oyun içi ilerlemeniz, arkadaş listeniz, bağlı platformlarınız ve satın alımlarınız da riske girebilir. Bazen oyuncular, 'Nasıl olsa tekrar açarım' diye düşünüyor; ama pratikte bu her zaman kolay ilerlemiyor.

Aslında çoğu olay karmaşık hacker senaryolarından değil, basit ihmal zincirlerinden kaynaklanır. Kısa bir dikkatsizlik, uzun bir uğraşa dönüşebiliyor.

İlk ve en temel kural bu. Şifreniz başka platformlarda kullandığınız şifreyle aynı olmamalı. Doğum tarihi, telefon numarası, kullanıcı adı veya kolay diziler artık çok riskli. Şifre mümkünse uzun, karışık ve yalnızca bu hesap için özel olmalıdır.

Birçok oyuncu oyun hesabını korumaya çalışırken e-posta hesabını unutuyor. Oysa hesap kurtarma süreçlerinin çoğu e-posta üzerinden yürür. E-posta güvenli değilse, oyun hesabının güvenli olması da zorlaşır. Bu yüzden e-posta tarafında da güçlü şifre ve ek doğrulama kullanılmalı.

İki adımlı doğrulama, tek başına her şeyi çözmez ama ciddi bir güvenlik katmanı sağlar. Özellikle bağlı sosyal medya ve e-posta hesaplarında aktif olması gerekir. Birisi şifrenizi bilse bile, ek doğrulama olmadan hesabınıza erişmesi çok daha zor hale gelir.

PUBG Mobile hesapları bazen farklı giriş yöntemleriyle ilişkilendirilir. Kullanmadığınız veya artık güvenmediğiniz bağlantıları gözden geçirmek faydalıdır. Gereksiz bağlantılar ne kadar azalırsa, olası açık yüzeyi de o kadar daralır.

'Bedava UC', 'özel skin hediyesi', 'hesabınız doğrulanacak' gibi ifadelerle gelen bağlantılar çok sık kullanılır. Bir oyuncunun heyecanını hedef alırlar. Açıkçası bu tür bağlantıların önemli kısmı veri toplamak için hazırlanır. Resmî görünmesi, güvenli olduğu anlamına gelmez.

Arkadaş, takım arkadaşı, aracı olduğunu söyleyen biri ya da sosyal medya üzerinden yazan bir kullanıcı... Fark etmez. Giriş bilgileri, doğrulama kodları ve bağlı hesap ayrıntıları paylaşılmamalı. 'Bir bakıp çıkacağım' cümlesi sandığınızdan daha pahalıya patlayabilir.

Hesabınızda olağan dışı bir durum seziyorsanız hemen kontrol edin. Tanımadığınız cihazlar, beklenmedik oturumlar veya profil ayarlarında habersiz değişiklikler varsa hızlı hareket etmek gerekir. Güvenlikte geç fark etmek, çoğu zaman en büyük sorundur.

Bazen hesap ele geçirilmeden önce küçük sinyaller verir. Oyuncuların önemli kısmı bu işaretleri görmezden geliyor. Oysa aşağıdaki belirtiler ciddiye alınmalı:

Bu tür durumlarda sakin kalmak önemli, ama hızlı olmak daha da önemli. Önce şifreleri güncellemek, sonra bağlı hesapları kontrol etmek ve mümkünse ek koruma adımlarını devreye almak gerekir.

İlk refleks panik oluyor, normal. Fakat burada dağınık hareket etmek yerine net bir sıra izlemek daha doğru olur. Bizim önerimiz şu şekilde:

Burada önemli olan, hesabın gerçek sahibi olduğunuzu kanıtlayabilecek bilgileri düzenli tutmaktır. Eski işlem kayıtları, bağlı platform geçmişi ve hesabın kullanım alışkanlığı çoğu zaman kritik hale gelir.

Bazı oyuncular sıfırdan başlamak istemez. Bunun nedeni gayet anlaşılır: zaman kazanmak, daha iyi içeriklere sahip olmak, belirli skin veya koleksiyon öğelerine daha hızlı ulaşmak. Ancak burada aceleyle karar vermek büyük hata olabilir.

Bir hesap seçerken sadece görünüşe bakılmaz. Hesabın açıklaması, içerik detayları, teslim süreci, işlem güveni ve satıcı tarafındaki genel güven unsurları dikkatle değerlendirilmelidir. Çünkü iyi görünen bir hesap, zayıf bir işlem süreciyle tüm avantajını kaybedebilir.

Eğer oyun içi ilerleme, skin koleksiyonu veya rank seviyesi gibi kriterleri değerlendirerek seçeneklere bakmak istiyorsanız, PUBG hesap kategorisini incelemek, ne tür hesapların hangi oyuncu profiline hitap ettiğini görmek açısından oldukça pratik olabilir.

Bu bölüm önemli çünkü birçok oyuncu yalnızca 'kaç skin var?' sorusuna odaklanıyor. Oysa daha bilinçli bakılması gereken birkaç temel başlık var:

Silah skinleri, kostümler, araç görünümleri ve özel etkinlik öğeleri hesap değerini doğrudan etkiler. Ancak sayısal çokluk tek başına yeterli değildir; nadirlik ve oyuncunun gerçekten kullanacağı içerikler daha belirleyicidir.

Rekabetçi oynamayı seven biri için rank seviyesi önemli olabilir. Ama yalnızca yüksek rank görüp karar vermek doğru olmaz. Hesabın genel yapısı ve oyuncunun oyun tarzıyla uyumu da düşünülmelidir.

Hesabın işlem sürecinde sorun yaşamayacak biçimde düzenlenmiş olması önemlidir. Aksi halde satın alma sonrası stresli bir deneyim yaşanabilir. Güvenli süreç, hesabın kendisi kadar önemlidir.

Açıkçası bazen oyuncular çok düşük bütçeyle çok yüksek beklentiye giriyor. Bu da yanlış karar doğuruyor. Hesabın sunduklarıyla bütçenin dengeli olması, daha memnun edici sonuç verir.

Gördüğümüz kadarıyla en yaygın hatalar genelde teknik değil, davranışsal. Yani oyuncu kendi eliyle riski büyütüyor. En sık karşılaşılan örnekler şunlar:

Bunlar küçük gibi görünür. Değil. Özellikle oyun topluluklarında sosyal mühendislik çok etkili çalışır; insanlar teknik açık bulmaktan çok, oyuncuyu ikna etmeye çalışır.

Bir oyuncu için mesele sadece oyuna girmek değil, süreç boyunca rahat hissetmektir. Güven veren bir platform, işlem adımlarının daha net anlaşılmasını sağlar; seçenekleri karşılaştırmayı kolaylaştırır ve karar verme sürecini daha kontrollü hale getirir. Hele ki hesap kategorilerinde farklı alternatifleri görmek isteyen oyuncular için bu fark ciddi biçimde hissedilir.

Bu noktada Eldorado, PUBG Mobile ile ilgilenen kullanıcıların farklı seçenekleri inceleyebileceği, işlem mantığını daha düzenli biçimde değerlendirebileceği bir yapı sunması açısından dikkat çekebilir. Özellikle hesabına değer veren, zaman kazanmak isteyen veya daha planlı karar vermek isteyen oyuncular için kontrollü hareket etmek her zaman daha mantıklıdır.

Bazen uzun anlatımlar yerine kısa bir kontrol listesi daha işe yarar. Kaydedip ara ara dönülebilecek türden bir liste bırakmak istedik:

Bu sorulardan birkaçına bile net 'emin değilim' diyorsanız, bugün küçük bir kontrol yapmak iyi fikir olabilir. Sonra bakarım denilen güvenlik işleri, genelde en yanlış zamanda karşımıza çıkar.

PUBG Mobile'da hesap güvenliği artık yan konu değil, oyunun doğal bir uzantısı. Çünkü emek verdiğiniz her içerik, her sezon ilerlemesi ve her koleksiyon öğesi hesabınızı daha kıymetli hale getiriyor. Bu değeri korumak için de temel güvenlik alışkanlıklarını ciddiye almak gerekiyor.

Bizce en doğru yaklaşım şu: önce mevcut hesabınızı mümkün olduğunca sağlam koruyun, ardından yeni bir hesap ya da farklı bir seçenek değerlendirecekseniz bunu bilinçli ve kontrollü şekilde yapın. Acele etmek yerine doğru bilgiyle ilerlemek, uzun vadede çok daha az sorun çıkarır.

Sonuçta hepimiz oyunun keyfini sürmek istiyoruz; güvenlik problemleriyle uğraşmak için değil, iyi bir deneyim yaşamak için oynuyoruz.

Güçlü ve benzersiz şifre kullanmak, bağlı e-posta hesabını korumak, iki adımlı doğrulamayı açmak ve şüpheli bağlantılardan uzak durmak en temel adımlardır.

Hesabın içindeki skinler, rank seviyesi, koleksiyon değeri ve oyuncunun zaman yatırımı hesabı cazip hale getirir. Çoğu olay zayıf şifre veya veri paylaşımı nedeniyle yaşanır.

Şifrenin çalışmaması, tanımadığınız giriş bildirimleri, ayarlarda değişiklik, bağlı hesaplarda farklılık veya sizin yapmadığınız oyun içi hareketler önemli işaretlerdir.

Evet. Şifre güçlü olsa bile bağlı e-posta veya sosyal medya hesabı zayıfsa risk devam eder. Güvenliği bütün olarak düşünmek gerekir.

Evet, çok gereklidir. Tek başına her sorunu çözmese de hesabınıza izinsiz erişimi ciddi ölçüde zorlaştırır.

En büyük hata, hesap güvenliğini sadece oyun içi şifre sanmaktır. Oysa e-posta, bağlı platformlar ve davranış alışkanlıkları da en az şifre kadar önemlidir.

Hemen şifrelerinizi değiştirin, bağlı hesapları kontrol edin, mümkünse tüm aktif oturumları kapatın ve ek doğrulama adımlarını devreye alın.

Hayır. Skin içeriği önemli olsa da işlem güveni, hesap detayları, açıklama netliği ve genel beklenti uyumu da değerlendirilmelidir.

Hayır. Kısa süreli bile olsa giriş bilgilerini paylaşmak hesabı riske atar. En büyük sorunlardan biri zaten güven ilişkisi üzerinden yaşanır.

Çünkü çoğu kurtarma ve doğrulama süreci e-posta üzerinden yürür. E-posta ele geçirilirse oyun hesabı da tehlikeye girer.

Evet, yaratabilir. Kullanmadığınız cihazlarda açık kalan oturumlar güvenlik açığı oluşturabilir. Düzenli kontrol faydalıdır.

Kesin bir süre şart değil ama düzenli aralıklarla şifre, bağlı hesaplar, aktif cihazlar ve doğrulama ayarlarını gözden geçirmek akıllıca olur.

Konferanslara başkanlık yapan Prof. Dr. Ali Gencer, AA muhabirine, süperiletkenlikten kuantum malzemelere uzanan alanların en güncel araştırmalarının Fethiye'de tartışıldığını söyledi.

Gencer, on paralel salonda yürütülen oturumlarda süperiletken ve manyetik malzemelerin atom düzeyindeki davranışından, kuantum bilgisayarlarına temel oluşturacak yeni malzemelere ve enerji kayıplarını ortadan kaldıracak iletim teknolojilerine kadar pek çok başlık ele alındığını kaydetti.

Kuantum bilgisayarların da konferansın en yoğun ilgi gören başlıkları arasında olduğunu belirten Gencer, 'Bu alanda düzenlenen panel tartışmalarında, kuantum bilgisayarlarda son yıllarda kaydedilen ilerlemeler ve önündeki teknik zorluklar ele alındı.

Yüksek kapasiteli kuantum bilgisayarların hayata geçirilmesine yönelik sunumlarda daha kararlı kuantum bitleri (qubit), bunları kontrol eden süperiletken elektronik sistemler ve büyük ölçekli kuantum işlemcilerine geçiş için aşılması gereken temel sorunlar tartışıldı.' dedi.

Gencer, konferanslarda Türk bilim insanlarının da kendi alanlarındaki çalışmalarını paylaştığını anlattı.
Genç bilim insanlarının sunumlarının alanın geleceğine ışık tuttuğunu belirten Gencer, 'Viyana Teknoloji Üniversitesi'nden Dr. Sabri Koraltan, yeni nesil manyetik bilgi depolama için aday görülen sarmal manyetik yapılar (skirmiyonlar) üzerine, Barselona Özerk Üniversitesi'nden Dr. Irena Spasojevic ise düşük güç tüketen yeni hafıza teknolojileri üzerine araştırmalarını paylaştı.' ifadelerini kullandı.

Meta'nın, yapay zeka projelerine ayırdığı bütçeyi önemli ölçüde artırdığı, bu kapsamda hem 8 bin kadar çalışanını işten çıkarma hem de bazı açık pozisyonları doldurmama kararı aldığı belirtildi.

Meta'nın Üst Düzey Yöneticisi (CEO) Mark Zuckerberg, ocaktaki açıklamasında, yapay zeka temelli sistemleri yoğun şekilde kullanan çalışanların verimliliğinin arttığını gözlemlediklerini vurgulamıştı.

Zuckerberg, '2026 yılı, yapay zekanın çalışma biçimlerimizi radikal şekilde değiştireceği bir yıl olacak.' demişti.

Elektronik atığın azaltılması ve doğal kaynakların daha verimli kullanılmasının sağlanmasının amaçlandığı yeni kurallarla, cihazların kullanım ömrünün uzatılması ve tüketicilerin ürünlerini daha uzun süre, daha düşük maliyetle kullanabilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda 'kullan-at' modelinden uzaklaşılarak tamir edilebilirlik, yeniden kullanım ve geri dönüşümü esas alan daha sürdürülebilir bir üretim ve tüketim sistemi kurulması amaçlanıyor.

Kademeli geçiş sürecinin ilk adımı 2025 yılında atılırken, bu tarihten itibaren AB'de satılan akıllı telefonlar için daha sıkı dayanıklılık ve tamir edilebilirlik kriterleri uygulanmaya başlandı.

Üreticilere, yedek parçaları ürün modelinin AB pazarındaki satışının sona ermesinden itibaren en az 7 yıl boyunca erişilebilir kılma, tamir kılavuzlarını erişilebilir hale getirme ve bağımsız tamir hizmetlerini engellememe yükümlülükleri getirildi. Ayrıca bataryalar için en az 800 şarj döngüsünden sonra dahi başlangıç kapasitesinin yüzde 80'inin korunması şartı getirildi.

Bu düzenlemelerin ikinci ve en çarpıcı aşaması ise 2027'de devreye girecek. 18 Şubat 2027'den itibaren piyasaya sürülecek yeni akıllı telefonlarda bataryanın kullanıcı tarafından çıkarılabilir ve değiştirilebilir olması gerekecek. Böylece kullanıcılar, batarya değişimi için teknik servise gitmek zorunda kalmadan basit ve kolay erişilebilir aletlerle bu işlemi kendileri yapabilecek.

Bu değişimin, eski tip cep telefonlarındaki gibi arka kapağı açarak pili çıkarma modeline birebir dönüş anlamına gelmesi beklenmiyor.

Üreticiler, su ve toza karşı dayanıklılık ile ince tasarımı korumayı hedefliyor. Yeni nesil cihazlarda daha modern ve güvenli tasarımların öne çıkması, bataryanın ise daha az yapıştırıcı kullanılan ve standart vida girişleri bulunan, daha kolay erişilebilir bir yapıya kavuşturulması öngörülüyor.

AB'nin bu adımla ulaşmak istediği temel hedeflerin başında elektronik atıkların azaltılması geliyor. Her yıl milyonlarca akıllı telefon yalnızca batarya performansı zayıfladığı için değiştirilirken, bu durum çevre üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Bataryanın kolayca değiştirilebilmesi sayesinde cihazların kullanım süresinin birkaç yıl daha uzaması ve böylece atık miktarının azalması amaçlanıyor.

Düzenleme, tüketici açısından da önemli avantajlar sunuyor. Mevcut durumda batarya değişimi çoğu zaman maliyetli ve zahmetli bir süreç iken yeni sistemle birlikte kullanıcıların cihazlarını daha uzun süre kullanabilmesi ve tamir maliyetlerinin düşmesi bekleniyor. Bu da uzun vadede yeni cihaz satın alma ihtiyacını geciktirerek tüketicilere ekonomik katkı sağlayacak.

AB'nin akıllı telefonlara yönelik yeni dayanıklılık, tamir edilebilirlik ve batarya değişimi düzenlemelerinin ekonomik etkisinin de dikkati çekici boyutta olması bekleniyor. AB Komisyonu, daha uzun ömürlü ve tamir edilebilir cihazlar sayesinde tüketicilerin 2030 yılına kadar toplamda 20 milyar avroya yakın tasarruf edebileceğini öngörüyor.

Öte yandan, düzenleme, teknoloji üreticileri açısından da önemli bir dönüşümü beraberinde getiriyor. Başta Apple ve Samsung olmak üzere büyük üreticilerin AB piyasasına yönelik cihaz tasarımlarını yeniden gözden geçirmesi gerekecek. Son yıllarda yaygınlaşan kapalı ve yapıştırıcı ağırlıklı tasarımlar yerine, daha kolay açılabilen ve tamir edilebilirliği artırılmış modellerin geliştirilmesi bekleniyor.

Düzenleme her ne kadar AB pazarını kapsasa da etkilerinin küresel ölçekte hissedilmesi bekleniyor. Teknoloji şirketleri, farklı bölgeler için ayrı donanım üretmek yerine maliyet ve operasyonel verimlilik nedeniyle tek tip tasarıma yöneliyor. Bu durum, Avrupa'da yürürlüğe giren standartların dünya genelinde yaygınlaşmasına yol açıyor.

Benzer bir süreç daha önce USB-C standardında yaşanmıştı. AB'nin ortak şarj girişini zorunlu kılan düzenlemesi sonrası birçok üretici, yalnızca Avrupa'ya özel ürün geliştirmek yerine küresel ölçekte USB-C'ye geçiş yaptı. Böylece Avrupa merkezli bir düzenleme, fiilen dünya çapında standart haline geldi.

Yeni düzenlemeler özelinde de benzer bir etkinin ortaya çıkması ve AB'de belirlenen kuralların küresel teknoloji üretimini şekillendirmesi bekleniyor.

Aynı misyon kapsamında uzaya fırlatılan teknolojiler arasında Türk şirketi Qubitrium tarafından geliştirilen QubitCore da yer aldı. Uzay tabanlı kuantum iletişim görevleri için tasarlanan bu teknoloji, küp uydu uyumlu kuantum anahtar dağıtım sistemi olarak görev yapıyor.

Kuantum fiziğine dayanan, kırılması zor, hızlı ve güvenli bir iletişim altyapısı oluşturmayı hedefleyen şirket, çalışmalarını İstanbul'daki merkezinde yürütüyor.

Qubitrium Kurucusu Dr. Kadir Durak, yaptığı açıklamada, kuantum alanındaki çalışmalarının 2008 yılına uzandığını, şirketin ise 2020'de kurulduğunu belirterek, 'Ekibimiz çok genç bir ekip. Şu anda 24 kişiyiz. Hollanda'da bir şubemiz var. Ekibin yarısı üniversiteden öğrencilerim. Akademik çalışma yaparken istediğimiz kabiliyetlere sahip insanlar yetişmiş oluyor. Onlarla yolumuza devam ediyoruz' dedi.

Kuantum algılama ve kuantum haberleşme alanlarında ürünler geliştirdiklerini anlatan Durak, dağıtımlı kuantum hesaplama alanına yönelik çözümler üzerinde de çalıştıklarını ifade etti.

Durak, uzayda çalışan bir ürünün ticari olarak sunulabilmesi için uzay geçmişinin önemli olduğuna işaret ederek, bu kapsamda teknolojilerini uzaya göndererek gerekli referansı oluşturduklarını söyledi.

Bir sonraki aşamada kuantum internet ile algılama, haberleşme ve dağıtımlı kuantum hesaplama alanlarında bütünleşik bir yapı kurmayı hedeflediklerini belirten Durak, 'Bunun için uzayda bir dolanıklık kaynağına ihtiyacınız var. Yaptığımız şey uzayda dolanıklık kaynaklarını çalıştırarak dünyaya fotonları, yani ışık parçacıklarını iletmek' dedi.

Dünya genelinde çok sayıda kuantum teknolojisi şirketi bulunduğunu ifade eden Durak, şunları kaydetti:

'Biz farklı olarak, ağırlık, hacim ve elektrik güç ihtiyacı açısından kuantum teknolojisini minimize edip ticari olarak daha düşük maliyetle uzaya gönderilebilir hale getiriyoruz. Uzun vadede bir ağ kurarak kuantum interneti gerçekleştirmeyi hedefliyoruz. Küresel kuantum interneti kurabilmenin yolu küp uydu teknolojisini kullanmak. Starlink projesinin kuantum versiyonunu yapmaya çalışıyoruz. Kuantum internetin kurulabilmesi için gerekli teknolojileri geliştirip ticarileştiriyoruz.'

Durak, yakın zamanda yeni bir projeye başladıklarını belirterek, 'Uzay tabanlı kuantum bellek geliştiriyoruz. Bunu da yine bir fırlatmayla taçlandırmak istiyoruz. AR-GE sürecinin sonunda QubitCore gibi ticari bir ürün haline getirmeyi hedefliyoruz' diye konuştu.

Hollanda'nın Devlet Araştırma Enstitüsü ile işbirliklerine değinen Durak, 'Farklı araştırma enstitüleri erişilebilir görüyorlar ve bu teknolojiyi bizden satın alıyorlar. Kendi görev yüklerini, kuantum işlerini geliştirip fırlatıyorlar. Bundan sonra yine uzaya faydalı yük fırlatma hedeflerimiz var ama biz kendimizi sürekli uydu fırlatan bir firma değil, uydu fırlattıran ve bunun için kuantum modüllerini sağlayan firma konumunda görüyoruz' ifadelerini kullandı.

Geçen ay uzaya fırlatılan QubitCore'un 30 farklı alt modülden oluştuğuna dikkati çeken Durak, sözlerini şöyle sürdürdü:

'QubitCore'da 8 tane tek foton detektörü var. Normalde bir tek foton detektörü oldukça büyük bir modüldür ve ağırlığı 1 kilogramın üzerindedir. Bizim toplam modülümüz o ağırlıkta. Her bir detektörü baş parmak boyutlarına indirdik. Minyatürize edip modüler yapıda birçok modülü birleştirip uzaya gönderdik ve şu an tamamını test ediyoruz. Fırlatmayı maliyet etkin hale getirmedikçe kuantum internet gerçekleşmez. Ticari örneklere odaklandığımızda teknolojimizle dünya genelinde bu alanda öne çıkıyoruz.'

Durak, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı başta olmak üzere bazı savunma firmalarıyla işbirliği gerçekleştirdiklerini belirterek, 'NATO da kuantum teknolojisine ilgi gösterdi ve derin teknolojiler için DIANA isimli bir program başlattı. Biz de NATO'nun desteklediği firmalardan bir tanesiyiz' değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'de kuantum teknolojilerine yönelik ilginin arttığını vurgulayan Durak, savunma, telekomünikasyon, enerji ve finans gibi farklı sektörlere yönelik çözümler geliştirdiklerini ifade etti.

Durak, 'Yakın zamanda Türk Telekom'la bir anlaşmamız oldu. Kuantum çözümlerini uygulamak isteyen ve 6G üzerine çalışan AR-GE ekipleriyle işbirliklerimiz sürüyor. Güvenli haberleşme ağları üzerine ürün geliştirme odaklı çalışmalar yürütüyoruz' dedi.

NATO etkinliği kapsamında dronlarla kuantum haberleşme demosu gerçekleştirdiklerini dile getiren Durak, sözlerini şöyle tamamladı:

'Dronlarla dolanıklık dağıtımı yaptık. Bu kapsamda sürü dronlarla sahada kullanılabilecek bir teknoloji geliştirmeye odaklanıyoruz. Dronların kullanımında kesintisiz haberleşme gerekiyor. Haberleşme kesildiğinde dron kontrolden çıkabiliyor. Bunu engellemek için şu anda fiber çözümler kullanılıyor ancak bu ideal bir yöntem değil. Kuantum haberleşme ile bu sorunu aşmak mümkün. Savunma alanında yürüttüğümüz kuantum LİDAR projesi de bu ihtiyaca çözüm sunuyor.'

Vatandaşlar, 'BTK Online Tüketici Şikayet Sistemi' üzerinden mobil iletişim, internet sağlayıcılığı, uydu, sabit telefon ve Kablo TV gibi hizmetlere yönelik şikayetlerde bulunabiliyor.

Bu kapsamda söz konusu sisteme 2024'te 183 bin 823 şikayet bildirilirken, bu sayı geçen yıl 268 bin 94'e çıktı.

Hizmet bazında geçen yılın tamamında en fazla şikayet, 124 bin 228 ile internet servis sağlayıcılığı alanında geldi.

Mobil iletişim kategorisi de aynı dönemde 119 bin 607 şikayet ile ikinci sırada yer aldı.

BTK'ye geçen yılın tamamında uydu platform hizmetlerine yönelik 11 bin 442, sabit telefon hizmetlerine yönelik 10 bin 811 ve Kablo TV hizmetleri konusunda 2 bin 6 şikayet ulaştı.

İnternet hizmetlerinde en fazla şikayet 'bağlantı ve hizmet kalitesi' alanında iletildi.

Mobil iletişim sektöründe şikayetler 'taahhütname, cezai şart ve cayma bedeli' konusunda yoğunlaşırken, uydu platform hizmetinde en fazla şikayet 'faturalandırma' alanında geldi.

Sabit telefon hizmetinde 'abonelik işlemleri', Kablo TV hizmetinde de 'bağlantı ve hizmet kalitesi'ne ilişkin şikayetler öne çıktı.

2026 yılına ait güncel akademik veriler ışığında, mesleğin geleceğine dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Akademik araştırmaların 2025-2026 yıllarına ait bulgularına dikkat çeken Büker, üretken yapay zekanın profesyonel görüntü kalitesinde yüzde 95,69'luk bir doğruluk oranına ulaştığını ifade ederek: 'Nisan 2025'te Nature'da yayımlanan çalışmalar gösteriyor ki; yapay zeka artık yalnızca yardımcı bir araç değil, doğrudan bir alternatif ortak haline gelmiştir. Midjourney v7 ve Gemini gibi araçlar, tasarımcıya eskiden mümkün olmayan bir kontrol ve esneklik alanı sağlıyor' dedi.

Yapay zekanın yükselişinin tasarımcılar için hem fırsat hem de zorluk barındırdığını ifade eden Büker, teknik becerinin tek başına ayırt edici değerini kaybettiği bir döneme girildiğini vurguladı. Uzmanların bu dönüşümü 'uyum sağlanmazsa tehdit' olarak tanımladığını belirten Büker, mesleki rollerdeki değişimi şu sözlerle açıkladı: 'Yapay zeka tasarımcının yerini almayacak, ancak iş yapma biçimini kökten değiştirecek. Tasarımcı artık problemi tanımlayan, kavram üreten ve görsel dili belirleyen bir stratejist konumuna taşınıyor. İşin üretimini ise tasarımcının yönlendirdiği algoritmalar üstleniyor.'

Tüketici alışkanlıklarına da değinen Prof. Dr. Nalan Büker, 2025 tarihli güncel araştırmaların çarpıcı bir gerçeği ortaya koyduğunu söyledi. Tüketicilerin, kaynağı tamamen yapay zeka olan görsellere, insan eliyle yapılmış işler kadar güvenmediğini belirten Büker, 'İnsan eliyle yapılmış işler hala daha yüksek güven ve değer üretiyor. Asıl değer artık 'kim yaptı?' sorusunda değil, 'kim yönetti?' sorusunda gizli,' dedi.

Genç tasarımcıların bu teknolojiye uyum kapasitesinin oldukça yüksek olduğunu gözlemlediklerini belirten Dekan Büker, eğitim kurumlarının üzerine düşen sorumluluğu ise şöyle özetledi: Yapay zeka bir 'kolay yol' değil, öğrenmeyi genişleten bir araç olmalı. Öğrenciler yapay zeka kullanımını açıkça belirtmeli; etik ve telif konuları eğitimin ayrılmaz parçası haline gelmeli.

Yapay zeka çıktıları nihai sonuç değil, sürecin ham malzemesi olarak görülmeli.
Prof. Dr. Nalan Büker, değerlendirmesini şu kritik uyarıyla noktaladı: 'Görsel iletişim mesleğinin geleceğinde, yapay zekayı ustalıkla kullananlar yükselirken; teknolojiye direnenler mesleğin dışında kalabilir. Tehdit teknolojinin kendisi değil, değişime kapalı olmaktır.'

Buna göre, 50 yılı aşkın sürenin ardından Ay'a ilk insanlı yolculuğu yapan 4 kişilik mürettebat, 7 Nisan'da Ay'ın yer çekiminin Dünya'ya göre daha baskın hale geldiği 'etki alanından' çıktı.

Görev süresince Ay'ın etrafında tur atarak bu uydunun daha önce görünmeyen kısmını görüntüleyen ekip, Dünya'ya dönüşleri için hazırlıkları başlattı.

Ekip, son günlerinde, güncel hava durumu ile Dünya'ya giriş zamanlamasını gözden geçirecek ve iniş sonrası operasyonlar üzerinde çalışacak.

Mürettebatı taşıyan Orion uzay aracı, yerel saatle 10 Nisan 17.07'de (Türkiye saatiyle 11 Nisan 03.07) California eyaletinin San Diego kenti açıklarında Pasifik Okyanusu'na iniş yapacak.

İnişten sonraki iki saat içinde mürettebat, uzay aracından çıkarılarak helikopterlerle USS John P. Murtha gemisine taşınacak ve orada tıbbi incelemeye tabi tutulacak.

Valencia Üniversitesinden araştırmacılar, basılı materyallerden okumanın dijital formatta okumaya kıyasla anlama ve kavrama becerilerini ciddi oranda geliştirdiğini ortaya koydu.

Araştırmacılar, buna örnek olarak 10 saat boyunca basılı kitap okuyan bir öğrencinin metni anlama düzeyinin, aynı süreyi dijital cihazlarda okuyarak geçiren bir öğrenciye kıyasla 6 ila 8 kat daha yüksek olduğunu belirtti.

Dijital metinlerde 'tarayarak' okumanın daha yaygın olduğunu kaydeden araştırmacılar, dolayısıyla bu durumun okuyucunun anlatının içine tam olarak dalamamasına ya da bilgilendirici bir metindeki karmaşık ilişkileri tam olarak kavrayamamasına yol açabileceğine işaret etti.

2000-2010 yıllarında İsveç'teki okullarda öğrencileri dijital dünyaya hazırlamak amacıyla basılı kitapların yerini dizüstü bilgisayarlar aldı. Ancak bu değişim, 2000 yılında Avrupa'nın en yüksek okuma standartlarına sahip olan İsveç'in okuryazarlık düzeyinde düşüşe yol açtı. 2012'de 15 yaşındaki öğrencilerin matematik ve fen okuryazarlığı da en düşük seviyeye geriledi.

'Dijital öncelik' eğitim stratejisini gözden geçirerek okullarda basılı ders kitabı kullanımını yeniden artırmayı hedefleyen İsveç, okuma ve odaklanma becerilerini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Bu kapsamda hükümet, 2023-2028 döneminde basılı ders materyallerine 100 milyon avrodan fazla kaynak ayırmayı planlıyor.

Ayrıca Stockholm yönetimi, 2026 sonbaharından itibaren akıllı telefonların ülke çapındaki okullarda yasaklanacağını da açıkladı.

California Üniversitesi'nde (UCLA) eğitsel nörobilim alanında çalışmalar yapan Dr. Rebecca Gotlieb, AA muhabirine, okumanın beyni temel olarak nasıl etkilediğini anlatarak, okumayla ilgili tüm sinirsel süreçleri anlamanın bu aktivitenin ne kadar 'karmaşık ve zorlu bir görev' olduğunu kavramaya yardımcı olacağını söyledi.

Okuma sırasında beynin görme, işitme ve dil ile ilgili bölgelerinin, her iki yarımküredeki dört lobun tamamını aktive ettiğini aktaran Gotlieb, motor kontrol ve bilişsel süreçlerde rol oynayan beyinciğin bile okuma sürecine dahil olduğunu belirtti.

Gotlieb, okumanın yalnızca beynin tüm bölgelerini kapsayan bir görev olmakla kalmadığına, aynı zamanda beyindeki farklı bölgeler arasında 'hassas bir koordinasyon' gerektirdiğine işaret etti.

Okunan metnin türünün beyinde hangi bölgenin etkinleşeceği üzerinde doğrudan etkisi olduğunu kaydeden Gotlieb, 'Örneğin, bir mobilya montaj kılavuzu okuduğumuzda metindeki somut bilgilerle sınırlı kalır, ayrıntıları olduğu gibi algılarız. Buna karşılık, kurgusal edebi eserler bizi farklı dünyalara taşır ve daha geniş bir bakış açısıyla düşünmemize olanak tanır.' dedi.

Arama motorları ve yapay zeka araçları bilgiye erişimde birincil kaynak haline gelirken, uzmanlar ekrandan okumanın bilginin daha yüzeysel tüketilmesine yol açtığını, dolayısıyla hafızaya işlenme sürecinde daha az etkili olduğunu belirtiyor.

Gotlieb, ekrandan okuma ile fiziksel formatta okuma arasında ciddi fark olduğunu, bireylerin genelde sosyal medyadan kısa içerikler okuduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

'Sürekli kaydırma isteği, daha yüzeysel bir okuma yapmamıza ve metinle daha yüzeysel bir etkileşim kurmamıza yol açıyor. Hatta aynı metni ekranda ya da kağıttan okusak bile onunla kurduğumuz ilişki farklı oluyor. Kağıdın fiziksel varlığı, dijital formata kıyasla hafızayı destekleyebiliyor. Ayrıca, kağıt üzerinde daha yavaş ve daha fazla çaba harcayarak okuyoruz. Bu çaba olumlu bir şey çünkü öğrenilenlerin kalıcılığını artırıyor.'

Gotlieb, dijital ortamlar sayesinde geniş yelpazede bilgiye hızlıca ulaşılabildiğine ancak bu ortamlarda edinilen bilgilerin genellikle daha yüzeysel okunduğuna işaret ederek, 'Eğer metinler üzerine derinlemesine düşünebilen, bilgiyi uzun vadede hatırlayabilen ve okuduklarından daha geniş anlamlar çıkarabilen bir zihin geliştirmek istiyorsak, beynimizi daha çok kağıt üzerinden okumaya alıştırmamız gerekir.' dedi.

Beynin dikkat ve odaklanma becerisinin de eğitilebilir olduğuna dikkati çeken Gotlieb, 'Daha uzun süreli ve derin dikkat geliştirmek istiyorsak, dikkat dağıtıcı unsurların daha az olduğu kağıt üzerinde okumayı tercih etmek bu konuda bize yardımcı olabilir.' şeklinde konuştu.

Türkiye'nin 5G teknolojisine geçişinin, ülke adına yalnızca bir iletişim altyapısı dönüşümü değil, aynı zamanda yapay zeka ve dijital ekonomi açısından yeni dönemin başlangıcı olduğuna işaret eden Küçükşabanoğlu, 'Yeni nesil haberleşme altyapısının devreye alınmasıyla, veri temelli teknolojilerin daha hızlı gelişmesi ve ekonomik yapının daha yüksek katma değerli bir modele evrilmesi beklenmektedir' dedi.

Küçükşabanoğlu, 5G teknolojisinin, sunduğu yüksek hız, düşük gecikme süresi ve aynı anda çok sayıda cihazın bağlantısına imkan tanıyan yapısıyla, yapay zeka uygulamalarının gerçek zamanlı çalışabilmesini mümkün hale getirdiğine dikkati çekti.

Söz konusu gelişmenin, yapay zekanın yalnızca analiz yapan teknoloji olmaktan çıkarak, anlık karar üreten ve operasyonları doğrudan yönlendiren sisteme dönüşmesini sağlayacağını ifade eden Küçükşabanoğlu, '5G ile başlayacak dönüşümün en önemli etkilerinden biri, 'yapay zeka ekonomisi' olarak tanımlanan yeni üretim modelinin hız kazanması olacak. 5G ile veri üretimi ve işleme yanında veri üzerinden değer oluşturma süreçleri ciddi ölçüde hızlanacak, işletmeler daha verimli, esnek ve rekabetçi hale gelecek. Yapay zeka destekli üretim sistemleri, otomasyon çözümleri ve akıllı karar mekanizmaları sayesinde maliyetler azalırken, üretkenlik ve kalite artacak' diye konuştu.

Küçükşabanoğlu, sanayi başta olmak üzere finans, lojistik, sağlık, perakende ve enerji gibi birçok sektörde yapay zeka temelli yeni iş modellerinin ortaya çıkmasının beklendiğini belirterek, bu sürecin yalnızca mevcut sektörleri dönüştürmekle kalmayacağını, aynı zamanda yeni girişim alanlarının oluşmasına, teknoloji odaklı yatırımların artmasına ve nitelikli istihdamın güçlenmesine katkı sağlayacağını anlattı.

Küresel ölçekte değerlendirildiğinde, 5G ve yapay zeka birlikteliğinin ülkeler arasında yeni bir rekabet alanı oluşturduğuna işaret eden Küçükşabanoğlu, veri üretme, işleme ve anlamlandırma kapasitesinin, ekonomik gücün temel belirleyicilerinden biri haline geldiğini söyledi.

Küçükşabanoğlu, 5G'ye geçişin, doğru stratejilerle desteklendiği takdirde Türkiye'nin küresel teknoloji yarışında daha güçlü bir konuma ulaşmasına önemli katkı sağlayacağını bildirdi.

Türkiye'nin 5G'ye geçişini son derece önemli ve stratejik adım olarak gördüklerine dikkati çeken Küçükşabanoğlu, şunları kaydetti:

'5G, yapay zeka teknolojileri için güçlü bir katalizör görevi görecek yapay zeka uygulamalarının hızını, kapsamını ve etkisini doğrudan artıracak. Bu gelişme, yalnızca teknolojik değil, ekonomik anlamda da yeni bir büyüme modelinin kapısını aralamaktadır. Yapay zeka artık ekonominin merkezinde konumlanmaktadır. 5G ile yapay zeka temelli çözümler daha geniş alanlara yayılacak. Türkiye'nin bu süreci doğru değerlendirmesi halinde yüksek katma değerli üretim ve teknoloji ihracatı açısından önemli sıçrama gerçekleştirebileceğini düşünüyoruz. Bu önemli dönüşümde emeği geçen başta Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanımıza ve tüm paydaşlara teşekkür ediyoruz. Türkiye'nin dijital geleceği adına atılan bu adımın hayırlı olmasını diliyoruz.'

Bitcoin, 2008 yılında patlak veren küresel finansal krizin hemen ardından, Satoshi Nakamoto takma adını kullanan kişi veya kişiler tarafından yayımlanan bir makale (whitepaper) ile hayatımıza girmiştir. En temel tanımıyla Bitcoin; hiçbir merkeze, bankaya, şahsa veya devlete bağlı olmayan, uçtan uca (peer-to-peer) şifreleme teknolojisiyle çalışan merkeziyetsiz bir dijital para birimidir.

Geleneksel itibari paralar (fiat para birimleri) merkez bankaları tarafından basılır ve yönetilirken, Bitcoin'in arkasında herhangi bir otorite bulunmaz. Değeri, tamamen arz ve talep dengesi, madencilik maliyetleri ve kullanıcıların ona atfettiği güven tarafından belirlenir. Matematiksel bir algoritmaya dayanan bu sistem, enflasyona karşı koruyucu bir yapı sunmayı hedefler.

Bitcoin'in ne olduğunu tam olarak kavrayabilmek için, onun var olmasını sağlayan temel teknolojiyi, yani blokzincir (blockchain) altyapısını anlamak gerekir. Blokzincir, verilerin şifrelenerek birbirine zincir halinde bağlandığı, dağıtık bir kayıt defteridir.

Ağ üzerinde yapılan her bir transfer işlemi, ağdaki bağımsız bilgisayarlar (düğümler) tarafından doğrulanır ve bir bloğa kaydedilir. Bu blok dolduğunda şifrelenerek kapatılır ve kendinden önceki bloğa silinemez, değiştirilemez bir şekilde eklenir. Sistemin bu şeffaf ve manipülasyona kapalı yapısı, aracı kurumlara (örneğin bir bankaya veya notere) duyulan ihtiyacı ortadan kaldırır. Bu sayede, dünyanın bir ucundan diğer ucuna saniyeler içinde, düşük maliyetlerle ve yüksek güvenlik standartlarıyla değer transferi yapmak mümkün hale gelir.

Finans çevrelerinde Bitcoin sık sık 'dijital altın' olarak nitelendirilir. Bunun en büyük sebebi, arzının sınırlı olmasıdır. Sistemin yazılım koduna göre, dünyada var olabilecek maksimum Bitcoin sayısı 21 milyon adet ile sınırlandırılmıştır. Geleneksel ekonomilerde merkez bankaları istedikleri zaman para basarak enflasyon yaratabilirken, Bitcoin'in arzı asla artırılamaz. Bu kıtlık özelliği, uzun vadeli yatırımcıların onu enflasyona karşı bir değer saklama aracı (store of value) olarak görmesini sağlar.

Ekonomik bağımsızlığını inşa etmek isteyen ve teknolojinin sunduğu fırsatları değerlendirmeyi hedefleyen pek çok kişinin aklında bitcoin nasıl alınır sorusu yatıyor. Geçmiş yıllarda kodlama bilgisi gerektiren veya karmaşık yabancı platformlar üzerinden yapılabilen bu işlemler, günümüzde dijital bankacılık uygulamalarını kullanmak kadar basitleşmiştir.

Sürece başlamak için ilk yapmanız gereken şey, SPK ve MASAK gibi düzenleyici kurumların yönergelerine uygun hareket eden, yasal ve güvenilir bir platform bulmaktır. Hesabınızı oluşturduktan sonra, yasal zorunluluklar gereği kimlik doğrulama (KYC - Müşterini Tanı) adımlarını tamamlarsınız. Bu işlem, hem sizin güvenliğiniz hem de sistemin yasadışı faaliyetlerden korunması için kritik bir adımdır. Ardından banka hesabınızdan yatırım platformuna Türk Lirası veya döviz transfer ederek, bütçeniz dahilinde anında alım işlemlerine başlayabilirsiniz.

Kripto ekosistemine adım atarken vereceğiniz en önemli karar, hangi aracı kurumu kullanacağınızdır. Varlıklarınızı emanet edeceğiniz kripto para borsası platformunun siber güvenlik standartları, likidite oranı ve müşteri hizmetleri kalitesi kusursuz olmalıdır. Piyasada çok sayıda seçenek bulunmasına rağmen, hepsi aynı kaliteyi ve güvenceyi sunmaz. Gizli komisyonlar, anlaşılamayan işlem ücretleri, uygulamanın çökmesi gibi sorunlar, yatırımcı psikolojisini olumsuz etkileyen ve krlılığı düşüren temel faktörlerdir. Bu nedenle şeffaf, hızlı ve güçlü bir teknolojik altyapıya sahip sistemleri tercih etmek, uzun vadeli başarının anahtarıdır.

Amerikan borsaları ve Borsa İstanbul yatırımlarını herkes için ulaşılabilir, pürüzsüz ve masrafsız hale getiren yenilikçi yaklaşım, artık dijital varlık dünyasında da standartları yeniden belirliyor. Geleneksel sistemlerin hantal yapısından sıkılanlar için Midas Kripto, tam da aranan o taze kanı sunuyor.

Finansal hedeflerinize doğru ilerlerken, hisse senetlerinizi ve kripto yatırımlarınızı farklı farklı uygulamalar arasında bölmek, şifreleri karıştırmak ve her platformun kendine has karmaşık arayüzüyle boğuşmak zorunda değilsiniz. Midas'ın o çok sevilen, kafa karıştırmayan, sade ve şık tasarımı, kripto işlemlerini de saniyeler içinde halletmenize olanak tanıyor. Rekabetçi ve son derece düşük komisyon oranlarıyla gizli masrafları ortadan kaldıran Midas, yasal regülasyonlara tam uyumlu altyapısıyla güvenliği en üst düzeye çıkarıyor. Sadece birkaç dokunuşla, 7/24 kesintisiz piyasalara erişebilir, güçlü teknolojisi sayesinde piyasadaki anlık fırsatları kaçırmadan portföyünüzü tek bir merkezden ustalıkla yönetebilirsiniz.

Kripto para piyasaları, doğası gereği yüksek volatiliteye (fiyat dalgalanmalarına) sahiptir. Bu dinamik yapı, kısa sürede yüksek kazanç fırsatları sunabileceği gibi, plansız hareket edildiğinde ciddi riskler de barındırır. Bu piyasada başarılı olmanın altın kuralı, panik alım ve satımlarından uzak durmaktır. Sosyal medyadaki gürültülere kulak asmak yerine, projenin teknolojisine ve uzun vadeli potansiyeline odaklanmak gerekir. Ayrıca, tüm sermayenizi tek bir varlığa yatırmak yerine sepet yaparak riskleri dağıtmak (çeşitlendirme) ve düzenli aralıklarla küçük alımlar yaparak maliyeti dengelemek (DCA stratejisi), stresinizi minimuma indirecek kanıtlanmış yöntemlerdir.

Dijitalleşen dünyada finansal enstrümanlar da kabuk değiştiriyor ve Bitcoin bu değişimin en sağlam yapı taşını oluşturuyor. Artık geleneksel yöntemlerle yetinmek istemeyen, portföyünü geleceğin teknolojileriyle çeşitlendirmek isteyen her yatırımcı için kripto varlıklar vazgeçilmez bir alternatif konumunda. Sürecin zorlukları ve teknik bariyerleri, kullanıcı odaklı modern finansal uygulamalar sayesinde tamamen ortadan kalktı. Doğru bilgiyle donanıp, güvenilir ve size gerçekten değer veren teknolojik altyapılarla hareket ettiğinizde, dijital varlıkların sunduğu geniş ufuklarda güvenle yelken açabilirsiniz. Geleceğin ekonomisine bugünden adım atmak, finansal özgürlüğünüz için verebileceğiniz en isabetli kararlardan biri olacaktır.

Mahkeme heyeti, söz konusu platformların kullanıcısına acı ve ıstırap ile diğer mali yükler getirmesi nedeniyle 3 milyon dolar tazminat ödemelerine karar verdi.

Kararda, tazminatın yüzde 70'inin Meta, kalan kısmın ise YouTube tarafından ödenmesine hükmedildi.

Davacı K.G.M, Meta ile YouTube'un sonsuz kaydırma ve algoritmik içerik önerileri gibi özellikleri nedeniyle kendisini bağımlı hale getirdiği, kaygı ve depresyona sürüklediği iddiasıyla mahkemeye başvurmuştu.

Davada, söz konusu sosyal medya platformlarının sigara ya da sanal bahis ortamları kadar bağımlılık oluşturan ürünler tasarladığı öne sürülmüştü.

Öte yandan, New Mexico'da görülen ayrı bir davada ise mahkeme, dün, Meta'yı, platformlarındaki çocuk güvenliği önlemleri konusunda kullanıcıları yanılttığı gerekçesiyle 375 milyon dolar para cezası ödemesine karar vermişti.

Mobil iletişim alanında 23 Şubat 1994'te başlayan serüvenin 5G teknolojisiyle yeni bir safhaya taşınacağını ifade eden Uraloğlu, şunları kaydetti:

'31 Mart'ta Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifleriyle düzenlenecek törenle, Türkiye'nin 5G'ye geçişi resmen ilan edilecek. 1 Nisan 2026'da 81 ilimizde 5G hizmeti kademeli olarak başlamış olacak. İki yıl içerisinde ülkemizin her bir noktasında 5G hizmetini yaymayı hedefliyoruz. 5G ile birlikte iletişim hızı artacak. Bu dönüşüm, yalnızca haberleşmeyle sınırlı kalmayacak. Yeni teknolojiyle birlikte, akıllı ulaşım sistemlerinden otonom sürüşe, uzaktan sağlık uygulamalarından akıllı fabrikalara, yüksek çözünürlüklü medya yayıncılığından tarım teknolojilerine kadar birçok alanda köklü değişim yaşanacak.'

5G'nin yalnızca hız artışı değil, tüm mobil teknoloji değer zincirinde yeni büyüme ve dönüşüm dalgası oluşturacağına işaret eden Turnacı, 5G ile mobil iletişimin, 'bağlantı hizmeti' modelinden 'yüksek veri, düşük gecikme ve çoklu cihaz ekosistemi' modeline evrileceğini, bu dönüşümün tüketici alışkanlıklarını, cihaz yenileme döngülerini, veri tüketimini ve dijital servis kullanımını doğrudan etkileyeceğini anlattı.

Turnacı, 5G'nin en belirgin katkısının, yüksek hız ve ultra düşük gecikme kapasitesi olduğuna dikkati çekerek, sözlerine şöyle devam etti:

'5G ile yaşanacak teknolojik sıçrama, video, oyun, bulut servisleri, artırılmış gerçeklik (AR), sanal gerçeklik (VR) ve yapay zeka destekli mobil uygulamaların günlük kullanımını yaygınlaştıracak. Kullanıcı deneyimi açısından kesintisiz yüksek çözünürlüklü içerik tüketimi, bulut tabanlı uygulamaların hızlanması ve gerçek zamanlı veri işleme, yeni standart haline gelecek. 5G, aynı anda çok daha fazla cihazın ağa bağlanabilmesini mümkün kılarak nesnelerin interneti (IoT) ekosistemini hızlandıracak. Akıllı şehir uygulamaları, akıllı ulaşım sistemleri, enerji yönetimi, uzaktan sağlık çözümleri ve endüstriyel otomasyon alanlarında önemli verimlilik artışları bekleniyor.'

Turnacı, 5G ile telekom sektörünün altyapı odaklı yapıdan, dijital servis ve platform ekonomisine geçeceğini vurgulayarak, 'Operatörler açısından veri tüketiminde artış, premium paketler, kurumsal özel şebekeler (Private 5G) ve IoT tabanlı servisler, yeni gelir alanları oluşturacak. Bununla birlikte ilk fazda yüksek altyapı yatırımları ve lisans maliyetleri nedeniyle sermaye harcamalarının artması bekleniyor. Uzun vadede ise 5G, finans, lojistik, üretim, sağlık ve perakende gibi sektörlerin dijital dönüşümünü hızlandırarak mobil iletişimin ekonomik katma değerini önemli ölçüde artıracak. Türkiye'nin dijital rekabet gücü açısından 5G altyapısı stratejik kaldıraç görevi görecek' diye konuştu.

5G geçiş sürecinin, özellikle mobil cihaz ve teknoloji ürünleri pazarında yeni talep dalgası oluşturacağını dile getiren Turnacı, 5G uyumlu akıllı telefonlar, modemler, router cihazları ve bağlantı odaklı teknolojik ürünlerde yenileme ihtiyacının hızlanacağını, bu durumun, gelecek 2-3 yıl içinde cihaz yenileme döngüsünün kısalmasına ve pazar hacminin genişlemesine katkı sağlayacağını söyledi.

Turnacı, özellikle yenilenmiş cihaz pazarı açısından 5G geçişinin, sürdürülebilir teknoloji tüketimi ve erişilebilir fiyatlı 5G cihazlara geçiş açısından önemli fırsat alanı oluşturacağına dikkati çekerek, '5G teknolojisi yalnızca ana cihazları değil, tamamlayıcı aksesuar ve bağlantı ürünlerini de doğrudan etkileyecek. Artan veri kullanımı ve mobil performans ihtiyacı, hızlı şarj teknolojileri, yüksek kapasiteli powerbankler, yeni nesil kablolama çözümleri, kablosuz bağlantı ürünleri ve mobil gaming aksesuarlarına olan talebi artıracak. Bu kapsamda mobil teknoloji aksesuar pazarı, 5G ile ikinci büyüme evresine girecek. Artan mobil kullanım süresi ve veri tüketimi, kullanıcıların daha performans odaklı teknolojik ürünlere yönelmesine neden olacak' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin genç nüfusunun, yüksek akıllı telefon penetrasyonu ve artan veri tüketimiyle 5G adaptasyonu açısından güçlü potansiyele sahip olduğunu belirten Turnacı, '5G'nin yaygınlaşmasıyla, mobil veri tüketiminde belirgin artış, cihaz yenileme hızında yükseliş, dijital servis kullanımında genişleme, kurumsal dijitalleşmede ivmelenme bekleniyor. Bu dönüşüm, mobil iletişim sektörünün yanı sıra perakende, e-ticaret, içerik platformları ve teknoloji dağıtım kanallarını da doğrudan etkileyecek. Türkiye'nin 5G yolculuğu, yerli teknoloji ekosistemi, distribütörler, perakende kanalları ve dijital hizmet sağlayıcıları için önemli fırsatlar barındırıyor' değerlendirmesinde bulundu.

Turnacı, sektör paydaşlarıyla 5G geçiş sürecinin sağlıklı, sürdürülebilir ve katma değer odaklı şekilde ilerlemesini desteklemeye devam edeceklerini ifade ederek, 5G'li cihazların vatandaşa kolay ulaşabilmesi için taksit kısıtlamasının esnemesini, 20 bin lira olan 12 taksit kısıtının en az 50 bin liraya çıkarılmasını istediklerini kaydetti.

Dijitalleşme, hem şirket içi hem de bireysel iş yükünü oldukça hafifletti ve iş akışlarını eskisine göre daha verimli hale getirdi. Böylece, insanların değerli vakti ve kaynaklarından tasarruf etmenin önü açıldı. Bunun bir başka sonucu da çalışan motivasyonun artması oldu. Ancak, her şeyde olduğu gibi bu alanda da optimizasyon olanakları var.

Söz konusu optimizasyonların en başında resimdeki yazıyı metne çevirme gelir. Fiziksel kağıt belgeleri taradıktan sonra cihazlarınızda rastgele bir şekilde saklarsanız kendinizi yine o eski karmaşanın içinde bulmanız an meselesidir. Neden resmi yazıya çevirmeniz gerektiği ve bunu nasıl yapabileceğinizi yazının devamında bulabilirsiniz.

Resmi yazıya çevirmek; görsel bilginin aratılabilir, düzenlenebilir ve yönetilebilir olması için yapılır. Elle veri girişi ortadan kaldırılarak yoluyla zamandan tasarruf edilir; dokümanlar dijitalleştirilir; faturalardan veriler çıkarılır; çeviriye yardımcı olunur veya görme engelli kullanıcılara erişilebilirlik sağlanır.

Statik resimleri, daha kolay depolanmaları, analiz edilmeleri ve çeşitli uygulamalarda tekrar kullanılmaları için dinamik verilere dönüştürür.

OCR, yani Optik Karakter Tanıma, her geçen gün daha gelişerek fotoğrafı yazıya çevirme işlemini daha kolay hale getiriyor. Bu, siz hareket halindeyken veya telefon kamerası açıkken de geçerli.

OCR, görüntülerden (taramalar, fotoğraflar veya PDF'lerden) metin çıkararak onları düzenlenebilir, arama yapılabilir ve makineyle okunabilir hale getiren bir teknolojidir. Elle veri girişini ortadan kaldırır, iş akışlarını kolaylaştırır ve bilgiyi erişilebilir yapar.

Karakter örüntülerini analiz ederek, onları tanıyarak ve dijital metne dönüştürerek çalışır. Dokümanların dijitalleştirilmesi, veri madenciliği ve faturalarla fişlerdeki verilerin çıkarılmasının otomatize edilmesi gibi görevler için olmazsa olmaz bir süreçtir.

Bir görüntünüz veya fotoğrafını çekebilecek bir belgeniz varsa OCR'ı kullanmak kolaydır. Şu adımları takip edebilirsiniz:

Cihazınıza herhangi bir program veya uygulama yüklemek istemezseniz online araçlardan yararlanabilirsiniz. Üstelik bu araçların hep en yeni halini kullandığınız için OCR'ye gelecek hiçbir güncellemeyi kaçırmamış olursunuz.

Online araçların başka bir artısı da cihazdan, işletim sisteminden ve web tarayıcıdan bağımsız olarak çalışmalarıdır. Ayrıca, zaman, mekan ve cihaz kısıtlaması olmadan kullanılabilirler. Hesap açabildiğiniz bir araç size hem erişim hem de güvenlik sağlayacaktır.

PDF ile ilgili her çözümü bulabileceğiniz bir platform olan PDF Guru'da bir de OCR ile fotoğrafı yazıya çevirme aracı bulunmaktadır. Bu araçta izleyeceğiniz adımlar aşağıdaki gibidir:

Google Drive ile resimdeki metni çıkarmak oldukça basittir. Görüntünüzü bir PDF'ye veya Google Belgesine dönüştürmeniz yeterli. Bunun için şu adımları izleyebilirsiniz:

Google Drive, bir bulut platformu olduğu ve Google ekosistemine dahil olduğu için internet olan her yerde ortak çalışmaya olanak tanır. Dolayısıyla, pratik bir çözüm arayışında olan kişiler ve şirketler için idealdir.

Ancak, esasen PDF aracı olmadığı için her zaman ideal sonuçları alamayabilirsiniz. Özellikle karmaşık yapıdaki belgeleri aktarırken biçimlendirmede bozulmalar oldukça yaygındır. Başlık sistemleri, maddeler veya infografikler hizasız olarak aktarılabilir.

Bu durumda metin belgenizi gözden geçirip düzenlemeye de vakit ayırmanız gerekebileceği hesaba katmalısınız. Çok büyük bir zaman ve emek kaybı olmasa da bu işe özel araçları seçmek daha pratik olabilir.

Microsoft Word'de resmi yazıya çevirmek birkaç adım daha uzun sürer ve PDF'ye dönüştürmeyi de içerir. Yine de hepsi aynı uygulamanın içinde yapılabilir. Bunun adımları şunlardır:

Görüntünüzü PDF'ye dönüştürdüğünüzde otomatik olarak bir PDF okuyucuda açılır. O noktada metninizin çıkartılmış olması muhtemeldir.

OCR teknolojisi aslında yapay zekayı kullanır. Ancak, burada direkt ChatGPT gibi yapay zeka platformlarındaki süreçten bahsedilebilir. Adımlar kısaca şöyledir:

Fotoğrafı metne çevirme sayesinde belgelerinizi arama yapılabilir, düzenlenebilir ve erişilebilir hale getirebilirsiniz. Bu işlemi gerçekleştirmek için birçok seçeneğiniz mevcut: OCR, online PDF araçları, Google Drive, Microsoft Word ve yapay zeka. En iyi sonuçları veren ve sizin için en uygun olan yöntemi deneyerek keşfedebilirsiniz.

Google, 2026 itibarıyla AI Overviews (Yapay Zeka Özetleri) özelliğini merkeze aldı. Artık kullanıcılar bir soru sorduğunda, onlarca siteyi gezmek yerine sayfanın en üstünde yapay zekanın hazırladığı kısa ve net bir özetle karşılaşıyor. Bu durum, 'tıklama' odaklı eski stratejilerin yerini, yapay zekanın sizi bir 'kaynak' olarak göstermesini sağlayan güven ve otorite odaklı yeni stratejilere bıraktığı anlamına geliyor.

Karmaşık teknik detaylar yerine; hızlı açılan, mobil uyumlu ve en önemlisi gerçek bir uzmanlık sunan içerikler ödüllendiriliyor. Eğer içeriğiniz yapay zekanın süzgecinden geçip 'güvenilir' notu alıyorsa, markanız milyonlarca kişinin ekranında ilk sırada yer alıyor.

Bir SEO ajansıyla çalışmak, dijital dünyadaki tüm o teknik karmaşayı bir uzmana devretmek demektir. Bu ajanslar sitenizin hızından tutun, içindeki yazıların kalitesine ve diğer sitelerin sizi ne kadar tavsiye ettiğine kadar binlerce detayı kontrol eder.

Sizin 'müşterim beni nasıl bulur?' diye dert etmenize gerek kalmadan, ajansınız Google'ın sürekli değişen kurallarına göre sitenizi güncel tutar. Bu, bir nevi dijital dünyadaki avukatınız veya danışmanınızın olması gibidir; sizi temsil eder ve en doğru şekilde öne çıkarır.

Dijital görünürlüğün bu denli karmaşıklaştığı bir dönemde, SEOliva SEO Ajansı, markaların bu yeni algoritmalar arasında yolunu bulmasını sağlıyor. Kurumsal disiplini ile hareket eden ekip, yapay zeka odaklı stratejileriyle markaları sadece görünür kılmakla kalmıyor, aynı zamanda onları sektörlerinde birer otoriteye dönüştürüyor. 2026'nın bu yeni dijital mimarisinde geride kalmamak için geleneksel yöntemlerin ötesine geçmek artık bir tercih değil, zorunluluk.

Eğer potansiyel bir müşteri sizin sunduğunuz hizmeti Google'da aratıyor ve karşısına rakipleriniz çıkıyorsa, siz her gün masada para bırakıyorsunuz demektir.

SEO, sadece tıklanma sayısını artırmaz; doğrudan kapınızdan içeri girecek, telefonunuzu çaldıracak gerçek müşteriyi size getirir. Üstelik bu, geçici bir heves değil, markanızın internetteki kalıcı prestijidir.

Uraloğlu, saniyede 20 gigabit veri aktarım hızı sunacak 5G teknolojisine geçiş için 1 ay gibi kısa bir sürenin kaldığını söyledi.

5G mobil haberleşme altyapısının yerli ve milli imkanlarla kurulması için 5 Ocak 2023'te AR-GE destek çağrısına çıkıldığını anımsatan Uraloğlu, 'Başvurusu uygun bulunan 14 firma ile 1 Ekim 2023'te sözleşme imzalanarak AR-GE destek süreçleri başlatıldı. 2025 yılı içinde firmalara ödenen toplam AR-GE destek tutarı 39 milyon 774 bin 328 lira oldu. Bu ödemeyle çağrı kapsamında firmalara ödenen toplam destek miktarı 162 milyon 135 bin 610 liraya ulaştı. Çağrı kapsamında AR-GE desteği alan projelerden 8'inin proje çalışmaları tamamlandı, kalan 6 projeye yönelik destek programı ve izleme faaliyetleri devam ediyor. Kalan projelerin bu yıl sonlandırılması hedefleniyor.' diye konuştu.

Uraloğlu, 16 Ekim 2025'te gerçekleştirilen 5G yetkilendirme ihalesiyle haberleşme alanında yeni bir çağın kapısını araladıklarına dikkati çekerek, 3 milyar 534 milyon dolar gelir elde ederek stratejik dönüşümün mali ve kurumsal zeminini de sağlam biçimde oluşturduklarını dile getirdi.

Türkiye'nin 5G geçiş sürecine ilişkin bilgi veren Uraloğlu, 'Operatörlerimiz 5G'nin kullanıma alınması için çalışmalarına devam ediyor. 2 Ocak'ta işletmecilerin hak ve yükümlülüklerini belirleyen yetki belgelerini verdik. 1 Nisan itibarıyla ülke genelinde 81 il merkezimizde 5G'yi vatandaşların hizmetine sunacağız. Türkiye'de 5G'li hayat bir ay sonra başlayacak. 5G hizmetlerini 2 yıl içinde de Türkiye'nin her noktasında vatandaşımıza ulaşır hale getireceğiz.' ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, üç büyük operatör Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone'un 5G frekans paketlerini alarak ağlarını bu teknolojiyi destekleyecek şekilde hazırlamaya devam ettiğini belirterek, baz istasyonları ve altyapı ekipmanlarının bu teknolojiye uygun hale getirilmesi için çalışmaların sürdüğünü anlattı.

5G'nin sağlayacağı faydalara değinen Uraloğlu, şu değerlendirmede bulundu:

'Hız ve performans artacak. Mobil internet hızları ve veri aktarımı mevcut 4,5G'ye göre çok daha yüksek olacak. 5G ile gecikme süresi ciddi şekilde düşecek. Bu da uzaktan ameliyatlarda, otonom araçlarda, gerçek zamanlı uygulamalarda ve sanal gerçeklik gibi alanlarda avantaj sağlayacak. Aynı anda çok daha fazla cihaz bağlantısı desteklenecek. 5G sektörel dönüşümü de getirecek. Bu kapsamda sağlık, eğitim, lojistik ve üretim gibi alanlarda 5G'nin etkisi büyük olacak.'

Uraloğlu, 5G'ye geçişte yerli ve milli teknolojilere öncelik verdiklerini belirterek, bu alanda özellikle altyapıda dışa bağımlılığı azaltmayı ve yerli ürünlerle ilerlemeyi hedeflediklerini ifade etti.

Türkiye'de 5G teknolojisine geçişle özellikle iletişim teknolojilerinde büyük bir dönüşüm yaşanacağını vurgulayan Uraloğlu, şunları kaydetti:

'Altyapıda yerli ve milli ürün desteklenecek. Elektronik haberleşme sektöründe yapılacak yetkilendirmelerde, yerli katma değeri yükseltecek şekilde yerlilik oranı kriterleri belirlenecek ve işletmecilerin altyapılarındaki teknoloji bazlı yerlilik oranları düzenli olarak izlenecek. 5G yetkilendirmeleri kapsamında, ilk yıl için yüzde 50 oranında yerli malı belgeli ürün kullanımı ve en az yüzde 5 oranında milli haberleşme ürünü kullanım zorunluluğu getirilecek. Takip eden yıllarda ise yerli malı belgeli ürün oranı kademeli olarak artırılarak yüzde 60 seviyesine çıkarılacak. 4,5G uygulamasında bu yükümlülük başlangıçta yüzde 30 olarak uygulanmış, sonrasında yüzde 45'e yükseltilmişti. Bu çerçevede 5G, mobil iletişim hızını 10 kat artırmasının yanı sıra yerli ürün kullanım oranındaki daha yüksek hedefleriyle 4,5G'ye göre önemli bir avantaj sunacak.'

Mutfak, bir evin kalbidir; lezzetlerin yaratıldığı, sohbetlerin edildiği ve ailenin bir araya geldiği özel bir mekndır. Bu özel alanda geçirilen zamanı daha keyifli ve verimli hale getirmek, doğru ekipmanlarla mümkündür. Türk mutfak kültürünün vazgeçilmezi olan çayın demlenmesinden, sağlıklı ve hızlı öğünlerin hazırlanmasına kadar pek çok alanda, modern ev aletleri hayatımızı kolaylaştırır.

Türk çayının eşsiz lezzetini tam kıvamında yakalamak, özellikle yoğun geçen günlerde pratik çözümler gerektirir. Korkmaz çaycı modelleri, bu ihtiyaca modern ve şık cevaplar sunar. Paslanmaz çelikten üretilen demlik ve su ısıtıcılarıyla hem dayanıklılığı hem de hijyeni bir arada sunan Korkmaz çaycılar, otomatik kapanma, sıcak tutma özelliği ve enerji verimliliği gibi fonksiyonlarıyla öne çıkar. Geleneksel çay demleme ritüelini teknolojiyle buluşturan bu çaycılar, kalabalık aile yemeklerinden misafir ağırlamalarına kadar her anınıza eşlik ederken, çayınızın her zaman taze ve sıcak kalmasını sağlar. Ergonomik tasarımları ve farklı renk seçenekleriyle mutfağınıza estetik bir değer de katan Korkmaz çaycılar, çay keyfinizi bir üst seviyeye taşır.

Mutfakta yaratıcılığınızı serbest bırakmak, sağlıklı beslenmek ve zamandan tasarruf etmek isteyenler için ise Braun blender seti vazgeçilmez bir yardımcıdır. Braun, mutfak robotu ve el blenderı kategorisinde dünya genelinde tanınan ve güvenilen bir markadır. Multiquick serisi başta olmak üzere, Braun blender setleri, güçlü motorları, keskin bıçakları ve geniş aksesuar seçenekleriyle dikkat çeker. Çorbalar, püreler, smoothieler hazırlamak, sebze doğramak, kuruyemiş çekmek ya da hamur karıştırmak... Bir Braun blender seti ile tüm bu işlemleri tek bir cihazla, saniyeler içinde halledebilirsiniz. Özellikle bebek maması hazırlayan ebeveynler için pürüzsüz kıvam elde etme imknı sunarken, sporcular için de besleyici smoothie'leri kolayca hazırlamanın anahtarıdır. Kompakt tasarımları sayesinde mutfak tezgahında fazla yer kaplamayan ve kolay temizlenebilen bu setler, mutfakta geçirdiğiniz zamanı verimli bir hobiye dönüştürür.

Sağlıklı bir yaşam alanı oluşturmak, sadece temiz görünmekle kalmayıp, aynı zamanda görünmeyen tehlikelerden arındırılmış bir ortam sağlamak anlamına gelir. Özellikle çocuklu evlerde, evcil hayvan sahipleri için veya alerjisi olan bireyler için hijyen, daha da kritik bir öneme sahiptir. Kimyasal temizleyicilerin kokusundan ve kalıntılarından rahatsız olanlar için doğa dostu ve etkili bir çözüm sunan buhar makineleri, bu ihtiyaca modern bir cevap getirir.

Kiwi buhar makinesi, ev içi temizlikte devrim niteliğinde bir yaklaşım sunar. Yüksek sıcaklıktaki buharın gücünü kullanarak, deterjan veya herhangi bir kimyasal maddeye ihtiyaç duymadan derinlemesine temizlik ve hijyen sağlar. Yüzeylerdeki inatçı kirleri, yağ lekelerini, hatta duvarlardaki küf ve bakterileri bile kolayca çözen Kiwi buhar makinesi, alerjenleri yok ederek daha sağlıklı bir yaşam ortamı yaratır. Zeminlerden fayanslara, mutfak tezgahlarından banyo armatürlerine, hatta cam yüzeylere ve kumaşlara kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Farklı başlık ve aksesuarları sayesinde ulaşılması zor köşelerde bile etkili temizlik yapabilen bu makineler, dezenfeksiyon sağlarken aynı zamanda ütüleme fonksiyonu sunan modelleriyle de ev işlerini daha pratik hale getirir. Kompakt yapısı, kolay taşınabilirliği ve hızlı ısınma özelliği ile Kiwi buhar makineleri, modern evlerin vazgeçilmez hijyen dostudur.

Teknolojinin sunduğu imkanlar sayesinde alışveriş deneyimlerimiz de köklü bir değişime uğradı. Günümüzde, aradığımız her ürüne dakikalar içinde ulaşabiliyor, farklı markaları ve modelleri kolayca karşılaştırabiliyor ve güvenilir bir platform üzerinden satın alma işlemlerimizi gerçekleştirebiliyoruz. İşte bu noktada, Pazarama gibi güvenilir online alışveriş siteleri, hayatımızı kolaylaştıran önemli bir rol oynuyor.

Pazarama, Korkmaz çaycı, Braun blender seti ve Kiwi buhar makinesi gibi lider markaların ürünlerini geniş bir yelpazede sunarak kullanıcılarına zengin seçenekler sunar. Kullanıcı dostu arayüzü sayesinde aradığınız ürünü kolayca bulabilir, detaylı ürün açıklamaları, görselleri ve kullanıcı yorumları sayesinde bilinçli bir alışveriş yapabilirsiniz. Pazarama'nın sunduğu güvenli ödeme seçenekleri ve hızlı teslimat avantajları, online alışveriş deneyiminizi sorunsuz ve keyifli hale getirir. Farklı satıcıların ürünlerini tek bir platformda karşılaştırma imkanı sunması, fiyat ve performans açısından en uygun seçeneği bulmanızı kolaylaştırırken, müşteri hizmetleri desteği de herhangi bir sorunda yanınızda olur. Kaliteden ödün vermeden, bütçenize uygun çözümler arayan herkes için Pazarama, ev aletleri alışverişinde akla gelen ilk adreslerden biridir.

Modern yaşamın getirdiği yoğunlukta, evimizde geçirdiğimiz zamanın kalitesi büyük önem taşır. Doğru seçilmiş ev aletleri, hem zamanımızı verimli kullanmamızı sağlar hem de konfor seviyemizi artırır. Korkmaz çaycı ile demlediğiniz mis kokulu çaylar, Braun blender seti ile hazırladığınız sağlıklı öğünler ve Kiwi buhar makinesi ile sağladığınız hijyenik ortamlar, yaşam kalitenizi doğrudan etkiler. Bu ürünlere kolayca ve güvenle ulaşmak için Pazarama'nın sunduğu geniş olanaklardan faydalanmak, akıllı birer tüketici olarak verebileceğiniz en doğru kararlardan biridir. Evinizi daha yaşanılır, daha sağlıklı ve daha keyifli bir alana dönüştürmek için bugünden itibaren akıllı seçimler yapmaya başlayın.

Güncel verilere göre üretken yapay zeka modelleri aracılığıyla günde yaklaşık 34 milyon yeni görsel oluşturuluyor, 2022'den bu yana 15 milyar sahte görselin üretildiği tahmin ediliyor.

Sosyal medya platformlarında paylaşılan görsellerin yaklaşık yüzde 71'inin yapay zeka tarafından üretildiği, TikTok gibi geniş kitlelere hitap eden platformlarda ise 1,3 milyardan fazla yapay zeka etiketli videonun bulunduğu belirtiliyor. Giderek daha yaygın hale gelen bu içeriklerin, 'çarpıtılmış hatıra' riskini artırdığı değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre, yapay zeka ile üretilen gerçekçi sahte görsel ve videoların dijital ortamlarda hızla yayılması, bireylerin hiç yaşanmamış olayları anımsadığına inanmasına yol açarak 'sahte hafıza' riskini artırıyor.

Gerçek fotoğraf izlenimi veren sahte görseller, tekrar tekrar maruz kalındığında 'tanıdıklık' hissi yaratıyor. Bunun sonucunda da kişi, aslında yaşamadığı olayı geçmişinin parçasıymış gibi hissedebiliyor.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) Media Lab tarafından yürütülen çalışmada yapay zeka ile düzenlenmiş görsel ve videolara maruz kalan katılımcıların, diğerlerine kıyasla yaklaşık iki kat daha fazla sahte anı oluşturduğu tespit edildi.

Çalışmada katılımcıların gerçekte yaşanmamış olaylara ilişkin ayrıntılı ve tutarlı anılar hatırladığı ve bu sahte hatıralara yüksek düzeyde güven duyduğu belirlendi. Bu durumun beynin görsel bilgiyi 'güçlü ve güvenilir bir kaynak' olarak değerlendirmesiyle ilişkili olduğu belirtildi.

Uzmanlar, özellikle çocuklar ve sosyal medyada çok zaman geçiren bireylerde görülen bu durumun, bellek güvenilirliği ve ruh sağlığı açısından yeni risk alanları oluşturduğuna dikkati çekiyor.

ABD'deki California Üniversitesi Irvine Kampüsü'nde görev yapan psikolog Prof. Elizabeth Loftus, AA muhabirine, yapay zeka ile üretilen görüntü ve videoların insanların anılarını çarpıtabileceğini hatta zamanla gerçekmiş gibi hatırlamalarına yol açabileceğini söyledi.

Uzun yıllar boyunca yürütülen çalışmalarda insanların belleğinin başka tanıkların anlatımları, yönlendirici ifadeler ve medya içerikleriyle bozulabileceğinin ortaya konulduğunu belirten Loftus, yapay zeka üretimi görsellerle yapılan çalışmaların önceki araştırmaların uzantısı olduğunu dile getirdi.

Loftus, zihinlerine sahte anılar yerleştirildiğinde insanların bunlara gerçekten inandıklarına dikkati çekerek, 'Ben 'dürüst yalancı' dediğim kişileri inceliyorum. Bu kişiler, söylediklerine içtenlikle inanıyorlar ama söyledikleri şeyler aslında yanlış.' ifadelerini kullandı.

Görsel materyallerin hafıza üzerindeki etkisinin güçlü olduğunu belirten Loftus, bireylerin kendilerini pek çok farklı şekillerde gösteren sahte görüntüler üretebildiklerine işaret etti.

Loftus, yapay zeka araçlarının gerçekçi kişisel görüntüler üretmesinin, otobiyografik anıları kalıcı biçimde değiştirme riski taşıyabileceğini söyleyerek, 'İnsanların hafızasına yeni şeyler eklemek, mevcut anıları değiştirmek ya da bozmak mümkün.' dedi.

Loftus, 'Sosyal medya sayesinde bu sahte bilgilerin paylaşılması artık çok daha kolay. Bu da daha fazla insanın, başkalarını etkilemesi anlamına geliyor.' görüşünü paylaştı.

Araştırmacıların, yapay zeka üretimi içeriklerin hafızayı bozmasına karşı korunma yöntemleri üzerine çalışması gerektiğini vurgulayan Loftus, bu teknolojinin olumlu amaçlarla da kullanılabileceğine işaret etti.

Loftus, geçmişte insanlara yağlı yiyecekler tükettiklerinde hasta olduklarına dair sahte anılar yerleştirerek o yiyeceği daha az tüketmelerini sağladıklarını anlatarak, 'Belki yapay zeka teknolojisini, insanların daha sağlıklı beslenmesini ve daha sağlıklı bir yaşam sürmesini sağlayacak tercihleri oluşturmak için kullanabiliriz. Bu, olumlu bir kullanım olabilir.' diye konuştu.

Polonya'daki Sosyal Ve Beşeri Bilimler Üniversitesinden (SWPS) Dr. Magdalena Kekus da yapay zeka tarafından oluşturulan görüntülerle gerçek görüntüler arasındaki farkı ayırt etmenin giderek zorlaştığını belirtti.

Kekus, insan hafızasının 'esnek' olduğuna işaret ederek, bu nedenle bireylerin hiç yaşanmamış bir olayı gördüklerinde gerçek olduğuna kolayca ikna olabildiğini ve bu durumun, geçmişte hiç yaşanmamış olayları bile hatırlıyormuş gibi hissetmelerine yol açabileceğini dile getirdi.

Beynin görüntüleri daha hızlı işlediğini ve böylece görsellerin metne kıyasla daha güçlü etkiye sahip olduğunu kaydeden Kekus, 'tek bir kelime bile hafızayı çarpıtabilirken görsellerin daha az bilişsel çaba gerektirmeleri nedeniyle daha kolay hatırlanabildiklerini' belirtti.

'Görüntüler, insanlara daha fazla gerçeklik, doğrudanlık ve tasvir edilen olaylara tanıklık ediyormuş hissi verebilir.' diyen Kekus, daha yüksek duygusal yüke sahip olmalarının görselleri daha kolay hatırlanabilir hale getirebildiğini ifade etti.

Gerçekçi ve ilgi çekici sahte görsellerin yanlış anlatıların yayılmasına yol açabildiğine dikkati çeken Kekus, güvenilir olmayan kaynaktan gelen bilginin zamanla daha inandırıcı hale geldiğini çünkü insan beyninin 'içeriği hatırlasa da kaynağın güvenilir olmadığını unutabildiğini' dile getirdi.

Kekus, bireylerin bir bilginin yanlış olduğunu öğrenseler bile onu bazen bilinçli bazen de bilinçsiz şekilde düşüncelerinde kullanmayı sürdürdüklerini belirterek, 'Sonuç olarak sahte anılar ve yanlış kanılar, zaman içinde varlığını sürdürebilir, açık ve güvenilir kanıtlar karşısında bile düzeltmeye direnç gösterebilir.' dedi.

İnsanların hafızayı bir kamera ya da ses kaydı gibi gördüklerini ancak bunun doğru olmadığını anlatan Kekus, belleğin yeniden yapılandırıcı olduğunu ve bir anının her hatırlandığında beynin onu yeniden oluşturduğunu söyledi.

Kekus, 'Zihnimiz, değişmez olduğuna inandığımız anıları bile çarptırabilir. Buradaki mesele, hafızaya güvenmemek değil onun yanılabilir olduğunun farkında olmak.' ifadelerini kullandı.

Gençler, dron teknolojisini yapay zeka ile entegre ederek yangınlara büyümeden müdahale etmeyi hedefleyen IYTIMS adı altında bir sistem geliştirdi.

Tarama dronlarının sahip oldukları sensörler ve yapay zeka algoritmasıyla sahayı sürekli denetleyerek olası bir yangın riskini saniyeler içinde analiz etmesi, ısı veya duman tespiti yapıldığı anda koordinat bilgilerini müdahale dronlarına aktarması, müdahale dronlarının bor madenini kullanarak geliştirilecek 'BORTEX' adı verilen özel yangın söndürme toplarını alevlerin merkezine bırakması prensibine dayanan sistem, enerji ihtiyacını üzerindeki güneş panellerinden karşılayarak tamamen sürdürülebilir bir model üzerine kuruldu.

Projenin mimarlarından Baturhan Öztürk, mezun olmadan çalışmalarına başladıkları IYTIMS projesiyle 13 Ocak'ta Birleşik Arap Emirlikleri'nde Sürdürülebilirlik Haftası kapsamında gerçekleştirilen ödül seremonisine katıldıklarını söyledi.

Etkinliğe 171 ülkeden 7 bin 761 projenin başvurduğunu, 33 finalist seçildiğini belirten Öztürk, 'Projemiz 33 finalist arasına kalarak 'Global High School' kategorisinde Avrupa ve Orta Asya bölge birincisi seçildi. Bu başarı sayesinde sistemimizi hayata geçirmek için 150 bin dolar tutarında hibe desteği kazandık. Ülkemizi Abu Dabi'de temsil ettik. Bizim için tarif edilemez bir duygu. Çok emek verdik. Hibe kazandığımız için çok gururluyuz. Bu proje için kulüp kuracağız. Onun için çok daha heyecanlıyız' dedi.

Proje ekibinden Hüseyin İçek ise çalışmalarına 2025 yılından bu yana aralıksız devam ettiklerini söyledi.
TEKNOFEST'in kendileri için en büyük motivasyon kaynağı olduğunu söyleyen İçek, 'Yıllardır TEKNOFEST'i takip ederek bu teknolojilere merak saldık' ifadesini kullandı.

Onur Muhammet Arslan da gece gündüz demeden çalıştıkları projenin karşılığını almalarının kendilerini çok mutlu ettiğini dile getirdi.

Bodrum Anadolu Lisesi Müdürü Berrin İpek de öğrencilerinin başarısıyla gurur duyduklarını söyledi.
Çocuklara inandıklarını ve gerçekten de başardıklarını kaydeden İpek, 'Okul olarak çok sevindik. Biz okul olarak ulusal ve uluslararası tüm projelere katılmaya çalışıyoruz. Buradaki başarının en büyük etkeni bence çocuklarımız çünkü onların kararlılığı sayesinde bu başarıya imza attık' ifadelerini kullandı.